ಬಿನಾಕಾ ಬೊಂಬೆಗಳ ಮಧುರ ನೆನಪು

ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಿನಾಕಾ ಎಂಬ ಹಲ್ಲುಜ್ಜುವ ಪೇಸ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದಾಗ ಪ್ರತೀ ಟ್ಯೂಬಿನ ಜೊತೆಗೊಂದು ಅವರೆಕಾಳಿಗಿಂತ ಕೊಂಚ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಗಟ್ಟಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕಿನ ಬೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಪುಟಾಣಿ ಬೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನಾನೆಷ್ಟು ಉತ್ಸುಕನಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಯೋಚಿಸಿದಾಗ ಇಂದಿಗೂ ರೋಮಾಂಚನವಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ಈ ಬೊಂಬೆಗಳು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತಿದ್ದುದು ನೆನಪು. ಆ ಬೊಂಬೆಯನ್ನು ನನ್ನ ಕಿಸೆಯಲ್ಲೇ ಇಟ್ಟು, ಆಗಾಗ್ಗೆ ಹೊರತೆಗೆದು ಮುಟ್ಟಿ ನೋಡಿ ಪುಳಕಿತನಾಗುವುದು ನನ್ನ ಮೆಚ್ಚಿನ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿತ್ತು.

ನಾನು ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ಕೊಂಚ ಸಂಕೋಚದವನಾಗಿದ್ದೆ. ಒಂದು ಬಾರಿ ನಾವೆಲ್ಲ ಮನೆ ಮಂದಿ, ಸಂಬಂಧಿಯೊಬ್ಬರ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆವು. ಅಲ್ಲೇನೋ ವಿಶೇಷವಿದ್ದಿರಬಹುದು, ಮನೆ ತುಂಬಾ ಜನವೋ ಜನ. ನಮ್ಮ ತಾಯಿ ಅದಾಗಲೇ ನಮ್ಮನ್ನು ಹೊರಗೆ ಆಡಲು ಬಿಟ್ಟು ಒಳ ಮನೆ ಸೇರಿ ಆಗಿತ್ತು. ನಾನು ಅಲ್ಲೇ ವೆರಾಂದಾದಲ್ಲಿ ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಹಿರಿಯರೆಲ್ಲ ಆಸೀನರಾಗಿ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು. ಒಬ್ಬ ಹಿರಿಯರು ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ ಆರಾಮ ಖುರ್ಚಿ ನನ್ನ ಮನ ಸೆಳೆದಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲೊಮ್ಮೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ಹಂಬಲ ಕಾಡತೊಡಗಿತ್ತು.

ಬಹುಶ ಆರತಿ ಸಮಯವಿದ್ದಿರಬಹುದು ಒಮ್ಮೆಲೇ ಹಿರಿಯರೆಲ್ಲ ಎದ್ದು ಒಳಹೋದರು. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಗಿಜಿಗುಡುತ್ತಿದ್ದ ವೆರಾಂಡ ಒಮ್ಮೆಲೇ ಖಾಲಿಯಾಯಿತು. ಅಂತೆಯೇ ಆ ಆರಾಮ ಖುರ್ಚಿಯೂ ಕೂಡ. ನಾನು ಚಕ್ಕನೆದ್ದು ಲಗುಬಗೆಯಿಂದ ಧಾವಿಸಿ ಆ ಆರಾಮ ಕುರ್ಚಿಯನ್ನೇರಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡೆ. ಅಹೋ ಎಂತಹ ವಿಶಾಲ ಕುರ್ಚಿಯದು. ಎಷ್ಟು ಹಿಂದೆ ಜಾರಿದರೂ ಬೆನ್ನು ಒರಗಣೆಗೆ ನಿಲುಕದು. ಈಜು ಫಲಕದಂತೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡ ಆ ಎರಡು ಬಾಹುಗಳೋ ಅದರ ರನ್ ವೇ ಯಂತಹ ನುಣುಪು ಮೈಯಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ಸುಖದ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಜೇಬಿನೋಳಗಿದ್ದ ಆ ಪುಟಾಣಿ ಬಿನಾಕಾ "ಖಡ್ಗಮೃಗ" ಹೊರಬಂದು ಈ ನುಣುಪಾದ ರನ್ ವೇ ಮೇಲೆ ಜಾರತೊಡಗಿತು. ತನ್ನ ಗಡಸು ಖುರಗಳಿಂದ ಕಾಲು ಕೆದರಿ, ಮೂತಿ ಕೆಳಗೊಡ್ಡಿ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೊತ್ತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಆ ವಿಶಾಲ ಆರಾಮ ಖುರ್ಚಿಯ ಯೋಜನ ಬಾಹುಗಳ ಮೇಲೆ ಓಡಾಡತೊಡಗಿತು.

"ಏಳು ಮರಿ ಅಜ್ಜನಿಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಬಿಡು" ಎಂದಾಗ ನಾನು ಇಹಕ್ಕವತರಿಸಿದೆ. ಆ ಇಳಿಯುವ ಗಡಿಬಿಡಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ರೈನೋ ಪುತುಕ್ಕನೆ ಜಾರಿ ಆ ವಿಶಾಲವಾದ ಖುರ್ಚಿಯಲ್ಲೇಲ್ಲೋ ಬಿದ್ದು ಅಂತರ್ಧಾನವಾಯಿತು. ನಾನು ಅಜ್ಜನಿಗೆ ಜಾಗ ಬಿಟ್ಟು ಅಲ್ಲೇ ಅನತಿ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು ಖುರ್ಚಿಯ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟೆ ಕಾಯತೊಡಗಿದೆ. ಇವರೆಲ್ಲ ಇನ್ನೊಂದು ಬಾರಿ ಎದ್ದು ಹೋದಾಗ ರೈನೋವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನನ್ನ ಹವಣಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು.

ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನ ಬಳಿಕ "ಹೋ ಇದಾರದು ರೈನೋ, ಬಿನಾಕ ರೈನೋ" ಎಂದು ಉದ್ಗರಿಸಿದರು ಆ ಅಜ್ಜ. ನನಗೆ ಅದು ನನ್ನದು ಎನ್ನಲು ಸಂಕೋಚ. ಸುಮ್ಮನಿದ್ದೆ. ಅಜ್ಜ ಮತ್ತೆ ಅದನ್ನು ಖುರ್ಚಿಯೊಳಗೆ ಇಟ್ಟರು. ಬಹುಶ ಆ ಬಾಹುಗಳ ಕೆಳಗಿನ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅದು ನುಸುಳಿರಬೇಕು. ಇರಲಿ ಆಮೇಲೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರಾಯಿತು ಎಂದು ಸುಮ್ಮನಾದೆ. ಕೊಂಚ ಸಮಯದ ಬಳಿಕ ಅಜ್ಜ ಖುರ್ಚಿ ಬಿಟ್ಟೆದ್ದಾಗ ಮತ್ತೆ ಖುರ್ಚಿಯನ್ನೇರಿ ನನ್ನ ರೈನೋವನ್ನು ಹುಡುಕತೊಡಗಿದೆ. ಅಜ್ಜನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಸಲೀಸಾಗಿ ಬಿದ್ದ ರೈನೋ ನನ್ನೊಡನೆ ಯಾಕೋ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಾಲೆಯಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಬಹುಶ ಅದು ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಕೋನದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತಿದ್ದಿರಬೇಕು. ಎಷ್ಟು ಹುಡುಕಿದರೂ ನನ್ನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳಲಿಲ್ಲ.

"ಏಳು ಮರಿ ಆಂಟಿಗೆ ಜಾಗ ಬಿಡು" ಅಷ್ಟರಲ್ಲಾಗಲೇ ಧಡೂತಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ಆ ಖುರ್ಚಿಗೆಂದೆ ಹೇಳಿದಂತಿದ್ದ ವಿಶಾಲ ಕಾಯವನ್ನು ಹೊತ್ತು ಬಂದಾಗ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಜಾಗ ಬಿಡಬೇಕಾಯಿತು. ಆ ಮಹಿಳೆಯ ಜೊತೆಗೊಂದು ಪುಟಾಣಿ ಹುಡುಗಿಯೂ ಇತ್ತು. ನಾನು ಮತ್ತೆ ನನ್ನ ಮೂಲಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ನನಗೆ ಜಪ್ಪಯ್ಯ ಅಂದರೂ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದಿದ್ದ ನನ್ನ ರೈನೋ ಆ ಮಹಿಳೆಗೆ ಕಂಡಿತ್ತು. "ಹೋ ನೋಡು ಮರಿ ಬಿನಾಕ ರೈನೋ, ಎಷ್ಟು ಚಂದ" ಎನ್ನುತ್ತಾ ಆ ಮಹಿಳೆ ನನ್ನ ಪ್ರಾಣಪ್ರಿಯ ರೈನೋವನ್ನೆತ್ತಿ ತನ್ನ ಪುಟಾಣಿಯ ಕೈಗಿತ್ತು ಕೃತಾರ್ಥವಾಯಿತು.ಮತ್ತೆ ನನ್ನ ಸಂಕೋಚ ನನ್ನನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕಿತ್ತು. ನಾನು ಅಳುತ್ತಾ ಹೊರಗೆ ಓಡಿದೆ. ಬಹುಶ ನಾನು ಅತ್ತದ್ದು ಕೂಡ ಅಲ್ಲಿದ್ದವರ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ.

ಇದೆಲ್ಲ ಯೋಚಿಸಿದರೆ ಈಗ ನಗು ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆ ಪುಟಾಣಿ ಬೊಂಬೆಗಳನ್ನು ನಾವೆಷ್ಟು ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದೆವು ಎನ್ನುವುದು ನೆನಪಾಗಿ ಪುಳಕವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಎಂಬ ಅಮೇರಿಕನ್ ತಿನಿಸುಗಳನ್ನು ಮಾರುವ ವಿಶ್ವ ಜಾಲ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತು. ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಅದರ ಹಲವು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ "ಹ್ಯಾಪಿ ಮೀಲ್" ಎನ್ನುವ ಒಂದು ಗಂಟು ಕೂಡ ಮಾರುತ್ತದೆ. ಈ ಗಂಟಿನೊಳಗೆ ನಿಮ್ಮ ಆಯ್ಕೆಯ ಬರ್ಗರ್, ನಾಲ್ಕು ಹುರಿದ ಆಲೂ ಬೆರಳುಗಳು, ಒಂದು ಗ್ಲಾಸು ಕೋಲಾ ಮತ್ತು ಒಂದು ಆಟಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆಟಿಕೆ "ಹ್ಯಾಪಿ ಮೀಲ್" ಜೋತೆಗಷ್ಟೇ ಲಭ್ಯ. ಆದರೆ ಅದು ಉಚಿತವಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೂ ನೀವು ಮೂವತ್ತಾರು ರೂಪಾಯಿ ತೆರಬೇಕು. ಈ ಒಟ್ಟು ಗಂಟಿನ ಬೆಲೆ ನಿಮ್ಮ ಆಯ್ಕೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ೬೫ ರಿಂದ ೧೦೯ ರೂಪಾಯಿವರೆಗೆ ಮೌಲ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.

ಈ "ಹ್ಯಾಪಿ ಮೀಲ್" ಆಟಿಕೆಯದ್ದೆ ಒಂದು ವಿಶೇಷ. ಮಕ್ಕಳ ಸಿನೆಮಾ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ತಮ್ಮ ಸಿನೆಮಾದ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಆಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ಸಿನೆಮಾದ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನೇ ಆಟಿಕೆಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ "ಹ್ಯಾಪಿ ಮೀಲ್" ಜೊತೆಗೆ ಕಟ್ಟಿ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚೀನಾದಲ್ಲೇ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವ ಈ ಆಟಿಕೆಗಳ ಗುಣ ಮತ್ತ ಅತ್ಯುತ್ತಮ. ಫಿನಿಷಿಂಗ್ ಕೂಡ ನಾಜೂಕು.

ಪ್ರತೀ ವಾರವೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆಟಿಕೆಗಳು ಬರುವುದರಿಂದ ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ "ಹ್ಯಾಪಿ ಮೀಲ್" ಕೊಳ್ಳುವ ಹವ್ಯಾಸ ಈಗ ನಗರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ನಾನು ಇರುವುದು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ. ಅಲ್ಲಿ ಊರಲ್ಲಿ ನನ್ನಾಕೆಯೊಡನೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನನ್ನ ಮಗುವಿಗಾಗಿ ನಾನು ಆಗಾಗ "ಹ್ಯಾಪಿ ಮೀಲ್" ಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಬರ್ಗರ್ ತಿಂದು ರೂಢಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಆಟಿಕೆ ಕೈಗೆ ಬಂದಾಗ ಮತ್ತೆ ಬಿನಾಕಾ ಬೊಂಬೆಗಳ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಮೆಕ್ ಆಟಿಕೆಯ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕವರು ಬಿಚ್ಚದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಇಡುತ್ತೇನೆ. ಮುಂದೊಮ್ಮೆ ಊರಿಗೆ ಹೋದಾಗ ನನ್ನ ಮಗನ ಕೈಗಿಡುತ್ತೇನೆ. ಅವನು ಆ ಹೊಚ್ಚ ಹೊಸ ಆಟಿಕೆಯ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಿಚ್ಚುವುದನ್ನು, ಕಣ್ಣರಳಿಸಿ ಆಟಿಕೆಯನ್ನು ಸವರುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಮೈಮರೆಯುತ್ತೇನೆ.

ರೆಹಮಾನ ಎಂಬ ಕೌತುಕ

ಕಣಿವೆಯಾಳದಲ್ಲಿ ನದಿಯ ಸೆರಗಿನಲ್ಲಿ ಹರಿಗೋಲು ಮೀಟುವ ನಾವಿಗ

ಯೇಲೇಲೋ.. ಯೇಲೇ... ಯೇಲೇಲೋ
ಯೇಲೇ ಲೇ ಲೇಲೇ ಯೇಲೇ ಯೇಲೇ ಯೇಲೇಲೋ

ಎಂದು ನಾನು ಬರೆದಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಅದು ನಿಮ್ಮೊಳಗೆ ಹಾಡಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ರೆಹಮಾನ ಎಂಬ ಕೌತುಕ "ಚಿನ್ನ ಚಿನ್ನ ಆಸೈ" ಎನ್ನುವ ಹಾಡಿನೊಳಗೆ ಅದನ್ನು ನವಿರಾಗಿ ಎಳೆತಂದಾಗ... ಎಂದು ಹೇಳ ತೊಡಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಾಗಲೇ ಅದು ನಿಮ್ಮೊಳಗೆ ಅನುರಣಿಸತೊಡಗುತ್ತದೆ.

ನಾನೇನು ಮಾಡಬಹುದು. ರೆಹಮಾನನಿಗೊಂದು ಅಭಿನಂದನೆ ಹೇಳಬೇಕು. ನನಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಾಗುವ ಹಾಡನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಭಾಷಾಂತರ ಮಾಡೋಣ ಎಂದರೆ, ಅವನ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಇದುವರೆಗೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟವಾದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ.

ಗಾರ್ಡನ್ ವರೇಲಿ ಎಂಬ ಸೀರೆಯ ಜಾಹಿರಾತು ನೆನಪಿದೆ. ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಸಾಗುವ ನೀರೆಯೋಬ್ಬಳು ತನ್ನ ನುಣುಪಾದ ತೋಳನ್ನು ಚಾಚಿ ನವಿರುಬೆರಳುಗಳನ್ನು ನೀರಲ್ಲಾಡಿಸುವ ದೃಶ್ಯಕ್ಕೆ ಇದ್ದ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಏನು ಸಾಹಿತ್ಯವಿತ್ತು? "ಕಾದಲ್ ರೋಜಾವೆ" ಹಾಡಿನ ಮುನ್ನುಡಿಯಂತಹ ಟ್ಯೂನಿಗೆ ಪದ ಕುಸುರಿ ಮಾಡಿ ಗೆಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವೇ.? ಟೈಟನ್ ಗಡಿಯಾರ ಕ್ಕಿಂತ ಅದರ ಜಾಹಿರಾತಿನ ಟ್ಯೂನೇ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವೇನೋ ಎಂದನಿಸುತ್ತದೆ. ಏರ್ಟೆಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಯುವರ್ಸೆಲ್ಫ್ ಎನ್ನುವ ಜಾಹಿರಾತಿನ ಸಂಗೀತ ಪ್ರತಿಬಾರಿಯೂ ನನ್ನ ಕಣ್ಣಾಲಿಗಳನ್ನು ಮಡುಗಟ್ಟಿಸಿದ್ದು ಮರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?. ಸಾಗರದಲೆಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಕಟ್ಟಿದ "ಉಯಿರೆ" ಹಾಡಿನ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಆ ಹಾಡಿನ ಪದಗಳು ಧನ್ಯವಾದವು.

ಹಲವು ದಿಗ್ಗಜರು ರೆಹಮಾನನ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಪದ್ಯ ಕಟ್ಟಿರಬಹುದು, ಹಲವು ದಿಗ್ಗಜರ ಪದ್ಯಕ್ಕೆ ರೆಹಮಾನ ಸಂಗೀತ ಕಟ್ಟಿರಬಹುದು ಆದರೆ ಎರಡೂ ಕಡೆಯಲ್ಲೂ ಗೆದ್ದದ್ದು ರೆಹಮಾನನ ಸಂಗೀತವೇ. ಇನ್ನು... ರೆಹಮಾನನ ಧ್ವನಿಗಳಿಗೆ ಪದಕೂಡಿಸುವುದು ಎಷ್ಟು ವ್ಯರ್ಥವೋ ಅವನ ಸಂಗೀತ ಆಲಿಸುವ ಅನುಭವವನ್ನು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಡುವುದೂ ಅಷ್ಟೇ ವ್ಯರ್ಥ.

ಇಗೋ ಇದು ರೆಹಮಾನನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ಎಂದು ಹೇಳುವಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಅದಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲೆನ್ನಿಸುವ ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ಉಣಿಸುತ್ತಾ ನನ್ನ ಬದುಕಿನ ಅಸಂಖ್ಯ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಧನ್ಯವಾಗಿಸಿದ ರೆಹಮಾನನಿಗೆ ಅಭಿನಂದನೆಗಳು. ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಒಂದು ನೆವ ಅಷ್ಟೇ. ರೆಹಮಾನನೇ ಒಂದು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಆಗುವ ದಿನಗಳು ದೂರವಿಲ್ಲ.

ಇಷ್ಟಾರ್, ಎಲ್ಲಮ್ಮ ಮತ್ತು ರೇಣುಕಾ ಚೌಧುರಿ

ಮೊನ್ನೆ ತಾನೆ ಸಂಪದದಲ್ಲಿ ಅನಿವಾಸಿ ಜೊತೆಗೆ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡಿದ್ದಿನ್ನೂ ಹಸಿಯಾಗಿದೆ.

ಕೆಂಡಸಂಪಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅನಂತಮೂರ್ತಿ ಅನುವಾದಿಸಿದ "ಡೆನಿಸ್ ಲೆವೆರೆತಾವ್" ಳ ಕವನ "The Song of Ishtar" ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ "ಅನಿವಾಸಿ" ಸಂಪದದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಗೆ ವಿಮರ್ಶೆ ಮಾಡಿ ಅವರದೇ ಅನುವಾದವೊಂದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.

ನನಗೂ ಹುರುಪೂ ಮೂಡಿ ನನ್ನದೂ ಒಂದು ಅನುವಾದ ಅಲ್ಲೇ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಅದರ ಮುಂದೊಂದು ಚರ್ಚೆ ಹುಟ್ಟಿ ನನ್ನ ಅನುವಾದವನ್ನು ವಿವರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ನನ್ನ ಅನುವಾದ, ಮೂಲ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ.

Song for Ishtar
by Denise Levertov

The moon is a sow
and grunts in my throat
Her great shining shines through me
so the mud of my hollow gleams
and breaks in silver bubbles

She is a sow
and I a pig and a poet

When she opens her white
lips to devour me I bite back
and laughter rocks the moon

In the black of desire
we rock and grunt, grunt and
shine

ಅನಿವಾಸಿ, ಅನಿಲ ಜೋಷಿ, ಅನಂತ ಮೂರ್ತಿಯವರನ್ನು ನೆನಪಿಸಿ.

ನಿಮ್ಮ ಕವನಗಳೆಲ್ಲ ಚೆನ್ನಾಗಿವೆ.
ನಾನು ಬರೆದದ್ದು ಎಲ್ಲಮ್ಮನಿಗೆಂದು. ಎಲ್ಲಮ್ಮ ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಇಷ್ಟಾರ್ ಅಲ್ಲವೇ? ನನ್ನದು ಭಾವವೂ ಬೇರೆ ಶಬ್ದ ಶಿಲ್ಪವೂ ಬೇರೆ. ಮೂಲ ಕವನಕ್ಕೂ ನನ್ನ ಕವನಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿದ್ದರೆ ಅದು ಎಲ್ಲಮ್ಮಳನ್ನೂ ಇಷ್ಟಾರ್ ಳನ್ನೂ ಸೇವಿಸುವ ಜೋಗತಿಯರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀತ ಅಷ್ಟೆ. (ಡೆನಿಸ್ ಬರೆದ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಹೆಕ್ಕಿದ್ದು ಇದು)

ಎಲ್ಲಮ್ಮನಿಗೊಂದು ಹಾಡು

ನಿನ್ನ ಸವತಿ ಚಂದ್ರಿ
ಹೆಣ್ಣು ಹಂದಿ
ನನ್ನೊಳಗೆ ಇಳಿದು ಕೆಸರಾಡಿ
ರಾಡಿ ಎಬ್ಬಿಸುವಾಗ
ನನ್ನ ಹುಸಿ ಪೌರುಷದ
ಸ್ಖಲನ ತಡೆಯಲಾರದೆ
ಒದರುತ್ತೇನೆ

ಚಂದ್ರಿ ಹಂದಿ
ನನ್ನನ್ನೂ ಹಂದಿಯಾಗಿಸಿ
ಕವಿತೆ ಸ್ಫುರಿಸುತ್ತಾಳೆ

ಅವಳು ಆವರಿಸುವಾಗ
ನಾನು ಅಪ್ಪುತ್ತೇನೆ
ಚೆಲ್ಲು ನಗು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವೆಲ್ಲ
ಅನುರಣಿಸುತ್ತದೆ

ಪೋಲಿ ಹುರುಪಿನುಯ್ಯಾಲೆಯಲ್ಲಿ
ಸ್ಖಲಿಸುತ್ತಾ, ಓಲಾಡುತ್ತಾ
ಅರಚುತ್ತೇವೆ..
ಎಲ್ಲಮ್ಮಾ ಉಧೋ ಉಧೋ

ಅನಿವಾಸಿ ಅವರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ:

ಗುರುಬಾಳಿಗರೆ, ನಿಮ್ಮ ಅನುವಾದಕ್ಕೆ ಥ್ಯಾಂಕ್ಸ್.
ಹೌದು ನಿಮ್ಮ ಪದ್ಯದ ಭಾವ ಮತ್ತು ಅದು ಮೂಡಿರುವ ರೀತಿ ತುಂಬಾ ಬೇರೆಯೇ. ನನಗೆ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿದ್ದು ಮೂಲದ ಪ್ಯಾರಾಗಳನ್ನು ನೀವು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು. ಯಾಕೆ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದಿರಿ ಎಂಬುದು.
"ಕೆಸರಾಡಿ/ರಾಡಿಯೆಬ್ಬಿಸಿ" ಇಷ್ಟವಾಯಿತು.
"ಹುಸಿ ಪೌರುಷ" ತುಸು ಕ್ಲೀಷೆಯಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ... [mud of my hallowದ ಹಾಗೆ! ]
"ನನ್ನನ್ನೂ ಹಂದಿಯಾಗಿಸಿ" ... passive ಅನಿಸಿತು. "ನಾನೂ ಹಂದಿ" ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿತ್ತೇನೋ!
ಪೋಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ಖಲನವೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಅನಿಸಿತು. ಮೂಲ ಪದ್ಯದ ಚಂದದಲ್ಲಿ ಅಂತಹದು ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲವೆನ್ನುವ ಹಾಗಿದೆ.
ಎಲ್ಲಮ್ಮನ ಬಗ್ಗೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಹಂದಿ ಚಂದ್ರನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನೂ ಬಿಡಬಹುದಿತ್ತ? ಬೇರೇನು ಬರಬಹುದಿತ್ತು? ಮರಳು, ನೀರು? ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ
ನನಗೆ ಅನುವಾದಿಸುವಾಗ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ದೂರವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಮಗೆ ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲಮ್ಮನಿಗೆ ತರುವುದು ಯಾಕೆ ಮುಖ್ಯವೆನಿಸಿತು?

ನನ್ನ ವಿವರಣೆ:
>>>>
ಎಲ್ಲಮ್ಮ ಇಸ್ಟಾರ್ ನಂತೆ ಜೋಗತಿಯರ ದೇವತೆ ಆಗಿರುವುದು ಎಲ್ಲಮ್ಮನನ್ನು ಆರೋಪಿಸಲು ಕಾರಣ. ಹಂದಿಗಳ ಪ್ರತಿಮೆ ಎಲ್ಲಮ್ಮನಿಗೆ "ಎಮ್ಮೆ - ಕೋಣ"ವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಲ್ಲುತ್ತಿತ್ತೇನೋ.

ಇದೊಂದು ಪ್ರಯೋಗ ಮಾತ್ರ. ಪೂರ್ಣ ಕಾವ್ಯ ಕ್ರಿಯೆ ಅಲ್ಲ. ಚರಣಗಳು ಪ್ರಚೋದನೆಗೆ ಮೂಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡೆ.

ಮೊದಲ ಪಾರಾದಲ್ಲಿ ನೀವುಗಳು ಬರೆದದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚ್ಚಿನದೇನೋ ಧ್ವನಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ನನಗನಿಸಿತು. ಒಟ್ಟು ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಒಡೆದು ಮತ್ತೆ ಕಟ್ಟಿ ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆದಾಗ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ ಭಾವ ತೀವ್ರವಾಗಿತ್ತು.

ಸೌ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಸಂವಾದಿ ಶಬ್ದ ನಮ್ಮಲ್ಲಿಲ್ಲ. "ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸೊಕ್ಕಿದ ಹೆಣ್ಣು ಹಂದಿ" ಎನ್ನುವುದು ಬಹಳ ಹಿಂದೆ ಓದಿದ ನೆನಪು (ಇದು ನೆನಪಿರಲು ಕಾರಣ ಮದುಮಗಳಿಗೆ ಚಿ. ಸೌ. ಅಂತ ಬರೀತಾರಲ್ಲ ) . ಇದನ್ನು ಒರೆ ಹಚ್ಚಲು ನಾನು ಹೋಗಿಲ್ಲ.

and grunts in my throat
Her great shining shines through me
so the mud of my hollow gleams
and breaks in silver bubbles

ಇಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯೆ-ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಅಂತ ಕಂಡಿತು. ಹಂದಿ ಕ್ರಿಯೆ - ನನ್ನದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ. ಅವಳದು great shining ಆದರೆ ನನ್ನದು hollow gleams. ನನ್ನೊಳಗೆ ಅವಳ ಗ್ರೇಟ್ ಶೈನಿಂಗ್ shines through ಆಗುವಾಗ ನನ್ನ ಕೆಸರು ಒಡೆದು ಬೆಳ್ಳಿ ಗುಳ್ಳೆಗಳು ಏಳುತ್ತವೆ. ಇದರ ಭಾವವನ್ನಷ್ಟೇ ಗ್ರಹಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಕವನ ಕಟ್ಟಿದರೆ... ಅವಳು,

ನನ್ನೊಳಗೆ ಇಳಿದು ಕೆಸರಾಡಿ
ರಾಡಿ ಎಬ್ಬಿಸುವಾಗ
ನನ್ನ ಹುಸಿ ಪೌರುಷದ
ಸ್ಖಲನ ತಡೆಯಲಾರದೆ
ಒದರುತ್ತೇನೆ

ಒಡೆಯುವುದು ಕೆಸರಲ್ಲ ನನ್ನ ಅಹಂಕಾರ. ಗಂಡು ದಯನೀಯವಾಗಿ ಸೋಲುವುದು ವಿಜ್ರಂಭಿಸುವ ಹೆಣ್ಣಿನೆದುರು. ಇದು ಹಾಸಿಗೆಗೆ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ. ಆ ಸ್ಖಲನ, ಸೋಲು ತ್ವರಿತವೆ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಕಷ್ಟವೇ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಒದರು, ಅರಚು, ಗುಟುರು ಎಲ್ಲವೂ.

ಇಲ್ಲಿ ಬಹಳ ತರ್ಕ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಒಟ್ಟು ಭಾವ ಸ್ಫುರಣವಾಗಿ ಕೂಡಲೇ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಕವನ.

ಇನ್ನು "ಪೋಲಿ" ಎನ್ನುವುದು ಬ್ಲಾಕ್ ಗೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿ ನಾನು ಬಳಸಿದ್ದು. ಬ್ಲಾಕ್ ಆಫ್ ಡಿಸಾಯರ್, ಬ್ಲಾಕ್ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ನ ಬ್ಲಾಕ್ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸೆನ್ಸುಅಸ್. ಅದು ಕಪ್ಪಲ್ಲ, ಕೆಟ್ಟದ್ದಲ್ಲ, ಎವಿಲ್ ಅಲ್ಲ, ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಟ್ಯಾಬೂ ಆಗಿದ್ದುಕೊಂಡು ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಖುಷಿ ಕೊಡುವ ವಿಚಾರ. "ಛೀ ಪೋಲಿ" ಎಂದರೆ ಬೈಗುಳಲ್ಲ ಮೆಚ್ಚುಗೆ. ಕಾಳ, ಕತ್ತಲ ಎಲ್ಲ ಬರೆದಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಕರಾಳ ಭಾವ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಕೊಲೆಗಡುಕನ ಡಿಸಾಯರ್ ಗೆ ಕಾಳ ಇಲ್ಲವೇ ಕರಾಳ ಬರೆದರೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೇನೋ. ಹೆಣ್ಣು ಕಾಳಿಯಾದಾಗ ಅವಳಲ್ಲಿ ಮಾಧುರ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆ ಸಂಯೋಗದ ಉತ್ಕಟತೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಆದಾಗ್ಯೂ...
ಡೆನಿಸ್ ಬರೆದ ಕವನ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಅನುವಾದಕ್ಕಿಂತ ಮೀರಿದ್ದನ್ನು ಹೇಳಲು ಹೊರಟಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ದಟ್ಟವಾಗಿ ಕಾಡುತ್ತದೆ.

ನನಗೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಮಿಳಿತಗೊನ್ಡರಷ್ಟೆ ಒಂದು ಅನುವಾದ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಸಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಅನಿಸುತ್ತದೆ.>>>

ಇದು ಬರೆದು ಕೆಲವು ದಿನಗಳಾದವು. ನಿನ್ನೆ ಮೊನ್ನೆ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕನ್ನಡ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಿಜಡಾಗಳ ಒಂದು ತಂಡ "ಹುಟ್ಟಿ ಬಂದೆ ಎಲ್ಲಮ್ಮನಾಗಿ, ನಿನ್ನ ಮದುವೆಯ ಮಾಡಿ ಕೊಟ್ಟಾರವ್ವ ಜಮದಗ್ನಿಗೆ" ಎಂದು ಕಿಚ್ಚ ನಗೆ ಅರಳಿಸಿ ಕುಣಿಯುವಾಗ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಯಾಕೋ ವಿಷಾದ ಮೂಡಿ ಕಣ್ಣು ತುಂಬಿತು.

ಇಂದು ಮೌನ ಕಣಿವೆ ಬ್ಲಾಗ್ ಓದಿದೆ ರೇಣುಕಾ ಚೌಧುರಿ ಎಂಬ ಅಗ್ನಿಪುತ್ರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸುರಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ರೇಣುಕಾ ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲಮ್ಮನ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು ಎಂದು ನೆನಪಾಯಿತು.

ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಒಟ್ಟು ಮಾಡಿ ಬ್ಲಾಗ್ನಲ್ಲಿ ಹಾಕಲು ಪ್ರಚೋದಿಸಿದ ಮಾಯ್ಸರಿಗೂ ಥ್ಯಾಂಕ್ಸ್.

ಇಷ್ಟಾರ್ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು.  

ಅನಂತಮೂರ್ತಿ ಕೆಂಡಸಂಪಿಗೆ ಕೊಂಡಿ  

"ಅನಿವಾಸಿ" ಸಂಪದ ಕೊಂಡಿ

ಸುರಗಿ ಮೌನಕಣಿವೆ ಕೊಂಡಿ   

ಮಾಯ್ಸನ ಊನ್ಕಾಟ 

ಮೀಸೆ ಹೊತ್ತ ಮುಖಗಳು

ಫ್ರೆಂಚ್ ಕತೆಗಾರ "ಗಿದ್ ಮೊಪಾಸ್ಸೊಂ" (ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ "ಮೊಪಾಸ" ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ) ಬರೆದ ಕತೆ "ದಿ ಮುಸ್ಟಾಶ್"ನ ಅನುವಾದ.

ಸಾಲ್ಲೆಸ್ ಬಂಗಲೆ
ಜುಲೈ ೩೦, ೧೮೮೩

ಪ್ರೀತಿಯ ಲೂಸಿ,

ವಿಶೇಷ ಸುದ್ದಿಯೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಹೊರಗೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿರುವ ಮಳೆಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ನಾವು ಡ್ರಾಯಿಂಗ್ ರೂಮ್ ನಲ್ಲೇ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಚಿರಿಚಿರಿ ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಹಾಗಾಗಿ ಇಲ್ಲೇ ಈ ನಾಟಕದ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸು ಶುರು ಹಚ್ಚಿದ್ದೇವೆ. ಎಂಥ ತಲೆಹರಟೆ ಮಾರಾಯ್ತಿ, ಜೀವನವೇ ಬಯಲಾಟ ಆಗಿರುವಾಗ ಈ ಜಗಲಿ ನಾಟಕ ಬೇರೆ ಕೇಡು. ಎಲ್ಲ ಬಲವಂತದ ಮಾಘಸ್ನಾನ. ಆ ಜೋಕುಗಳೋ, ಒಂದಕ್ಕೂ ನಗು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಕೃತಕ, ಖುಷಿ ಕೊಡದ, ಕಾಡು ಹರಟೆಗಳು. ನಿಜಕ್ಕೂ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಈ ಸಾಹಿತಿಗಳಿಗೆ ಸಮಾಜದ ಬಗ್ಗೆ ಎಂತದೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಪಾತ್ರಗಳು ಹೇಗೆ ಯೋಚಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಮಾತನಾಡಬೇಕು ಅನ್ನೋ ವಿಷಯಾನೇ ಇವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಇವರಿಗೆ ನಮ್ಮ ರೀತಿ ರಿವಾಜುಗಳ ಮೇಲೆ ಗೌರವ ಇರಬೇಕಂತಿಲ್ಲ, ಅವು ಏನು ಅಂತಲೇ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ ಅಂದ್ರೆ ನನಗೆ ಸಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ ಇಲ್ಲ. ತಮಾಷೆ ಮಾಡಬೇಕು ಅಂತ ಅನಿಸಿದರೆ ಒರಟು ಸಿಪಾಯಿಗಳು ಮಾಡ್ತಾರಲ್ಲ ಆ ತರ, ಇನ್ನು ಅವರುಗಳು ಹೇಳೋ ಜೋಕುಗಳು ಕೂಡ ೫೦ ವರ್ಷ ಹಳೆಯವು.

ಇರಲಿ, ನಾವು ನಾಟಕ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸ್ ಮಾಡ್ತಿದ್ದೇವೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ನಾವು ಇಬ್ಬರೇ ಹೆಂಗಸರು ಇರುವುದರಿಂದ ನನ್ನ ಗಂಡನಿಗೆ ಕೂಡ ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ಪಾತ್ರ. ಹಾಗಾಗಿ ಮೀಸೆ ಬೋಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಹೇಗೆ ಕಾಣ್ತಾರೆ ಅಂತ ನಿನಗೆ ಯೋಚಿಸ್ಲಿಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಲ್ಲ ಲೂಸೀ... ಮಾರಾಯ್ತಿ... ನನಗೇ ಗುರ್ತ ಸಿಗ್ತಾ ಇಲ್ಲ ಅಂತೀನಿ. ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮೀಸೆ ಬೆಳೆಸದಿದ್ದರೆ ನನಗೆ ಅವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿ ಕೂಡ ಹೊರಟು ಹೋಗಬಹುದು. ಅಷ್ಟು ಅಸಹ್ಯ ಕಾಣ್ತಾರೆ.

ಇನ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್, ಮೀಸೆ ಇಲ್ಲದ ಗಂಡಸು ಗಂಡಸೇ ಅಲ್ಲ. ಗಡ್ಡ ಬಿಡುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಇಲ್ಲ, ಅದೊಂಥರಾ ಅಶಿಸ್ತು. ಆದರೆ ಮೀಸೆ... ಛೆ... ಗಂಡು ಕಳೆಯ ಮುಖಕ್ಕೊಂದು ಮೀಸೆ ಬೇಕೆ ಬೇಕು. ಗಂಡಸರ ಮೇಲ್ದುಟಿಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸಾಲು ಕುಚ್ಚು ಕೂದಲುಗಳು ಅದೆಷ್ಟು ಚಂದ, ಬಹಳ ಉಪಕಾರಿ ಕೂಡ. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಬಹಳ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ ಆದರೆ ಬರೆಯುವ ಧೈರ್ಯ ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಶಬ್ದಗಳು ಒಂಥರಾ ಬೇರೆಯೇ ಅರ್ಥ ಮೂಡಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಲ್ಲ, ಬಹಳ ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ, ನಾಜೂಕಾಗಿ ಬರೆಯುವ ಕಲೆ ತಿಳಿದಿರಬೇಕು.

ಹೀಗೆ ನನ್ನ ಗಂಡ ಸ್ಟೇಜಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ಒಂದೇ ಸಲಕ್ಕೆ ನನಗೆ ಅರಿವಾಯಿತು. ಅವನು ಬೇಕಾದರೆ ನಟ ಆಗಿರಲಿ, ಇಲ್ಲವೇ ಫಾದರ್ ಡಿಲ್ದಾನ್ ನಂತಹ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಚಾರ್ಮಿಂಗ್ ಆದ ಪಾದರಿಯೇ ಆಗಿರಲಿ, ನನಗೆ ಅವನ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿ ಉಕ್ಕಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಬಳಿಕ ನಾವಿಬ್ಬರೇ (ನಾನು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಗಂಡ) ಇರುವಾಗಲಂತೂ... ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡೆ. ಲೂಸೀ.. ಮಾರಾಯ್ತೀ.. ಮೀಸೆ ಇಲ್ಲದ ಗಂಡಸರು ನಿನಗೆ ಮುತ್ತು ಕೊಡಲು ಬಂದರೆ ಬಿಡಬೇಡ.. ಆಯ್ತಾ?. ಅವರ ಮುತ್ತುಗಳಿಗೆ ಸ್ವಾದವೂ ಇಲ್ಲ ಮಣ್ಣೂ ಇಲ್ಲ. ಅವುಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಮಜಾನೂ ಇಲ್ಲ, ಸವಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಒಂದು ನಿಜವಾದ ಮುತ್ತಿನ ಬಿಗಿಯೂ ಅದಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಮುತ್ತಿನ ರುಚಿ ಇರುವುದು ಮೀಸೆಯಲ್ಲೇ.

ಒಂದು ಒಣಕಲು ಅಥವಾ ಒದ್ದೆ ರಟ್ಟಿನ ತುಂಡನ್ನು ನಿನ್ನ ತುಟಿಗಳಿಗೆ ಸವರಿದ ಹಾಗೆ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೋ. ಮೀಸೆ ಇಲ್ಲದ ಗಂಡಿನ ಮುತ್ತು ಹಾಗೇ ಇರುತ್ತೆ. ಅದರಿಂದ ಯಾವ ಪ್ರಯೋಜನವೂ ಇಲ್ಲ.

ಈ ಮೀಸೆಯ ಮಜಾ ಸಿಗುವುದು ಯಾವಾಗ ಗೊತ್ತ? ನಾನೇ ಹೇಳ್ತೇನೆ ಕೇಳು. ಅದು ನಿನ್ನ ಮುಖಕ್ಕೆ ಕಚಗುಳಿ ಇಡುತ್ತಾ ನಿನ್ನ ತುಟಿಗಳತ್ತ ಸರಿಯುತ್ತಿರುವುದು ನಿನಗೆ ಅರಿವಾದಾಗ ನಿನ್ನ ಮೈಯೆಲ್ಲಾ ಒಂಥರಾ ಸಣ್ಣಗೆ ನಡುಕ ಹುಟ್ಟುತ್ತೆ.

ಆಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ಕೊರಳಿನ ಮೇಲೆ.... ನಿನ್ನ ಕೊರಳಿನ ಮೇಲೆ ಮೀಸೆ ಹರಿದಾಡಿ ಅನುಭವ ಇದೆಯಾ ನಿನಗೆ ?. ಒಂಥರಾ ನಶೆ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತೆ. ಒಮ್ಮೆಲೇ ಪುಳಕ ಹುಟ್ಟಿ ಕಾಲ್ಬೆರಳ ತುದಿವರೆಗೆ ಹಬ್ಬುತ್ತೆ. ಆವಾಗ ನೀನು ಕೊಸರಾಡುತ್ತಿ, ಮೈಯೆಲ್ಲಾ ಅದುರಿಸಿ, ತಲೆಯನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಚೆಲ್ಲಿ, ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಓಡಿ ಬಿಡೋಣ ಅಂತಾನೂ ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೆ ಅಲ್ಲೇ ಇರೋಣಾ ಅಂತಾನೂ ಅನ್ನಿಸುತ್ತೆ. ಅಷ್ಟು ಖುಷಿಯಾಗುತ್ತೆ, ಕಿರಿಕಿರಿನೂ ಆಗುತ್ತೆ. ಅಬ್ಬಾ! ಎಂಥ ಅನುಭವ ಅದು.

ಮೀಸೆ ಇಲ್ಲದ ತುಟಿ ಅಂದರೆ ಉಡುಪು ತೊಡದ ದೇಹದಂತೆ. ಬಟ್ಟೆ ತೊಡಲೇಬೇಕು, ಚೂರು ಪಾರು ಆದರೂ ಸರಿ, ಉಡುಪು ತೊಡದಿದ್ದರೆ ಮರ್ಯಾದೆ ಇಲ್ಲ.

ನಂಗೊಂದು ವಾಕ್ಯ (ಒಬ್ಬ ರಾಜಕಾರಣಿಯ ಹೇಳಿಕೆ ಅದು) ನೆನಪಾಗುತ್ತಿದೆ. ನನ್ನ ತಲೆಯೊಳಗೆ ಅದು ಸುಮಾರು ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುತ್ತಿದೆ. ನನ್ನ ಗಂಡ, ಪೇಪರ್ ಓದ್ತಾರಲ್ಲ, ಮೊನ್ನೆ ಒಂದು ಸಲ, ನಮ್ಮ ಕೃಷಿ ಮಂತ್ರಿ ಮಿಸ್ಟರ್ ಮೇಲಿನ್ ಅಂತ, ಈಗ ಅವರೇ ಇದ್ದಾರೋ ಬದಲಾಗಿದ್ದಾರೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಇರಲಿ, ಅವರ ಭಾಷಣ ಒಂದನ್ನು ಹಾಗೇ ಓದಿ ಹೇಳ್ತಾ ಇದ್ರು.

ನಾನು ಆ ಕಡೆ ಕಿವಿ ಕೊಡ್ತಾ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ಮೇಲಿನ್ ಅಂತ ಹೆಸರು ನನಗೆ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಿತು. ಅದು ಯಾರೋ ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಬಗ್ಗೆಯೋ ಅಥವಾ ಇನ್ನೆಂತದೋ.. ನೋಡು ನನಗೆ ಅದರಲ್ಲಿ ತಲೆಗೆ ಹೊಕ್ಕಿದ್ದೆಷ್ಟು ಅಂತ ನಿನಗೀಗ ಅರ್ಥ ಆಗಿರಬಹುದು. ಈ ಮಿಸ್ಟರ್ ಮೇಲಿನ್ ಆ ಅಮೆನ್ಸಿನ ಜನರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿಯೋ ಅಥಾವ ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನೋ...., "ಕೃಷಿಯ ವಿನಾ ದೇಶಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲ" ಅಂತ ಅಂದರಪ್ಪ. ನಾನು ಆವತ್ತಿನಿಂದ ಹಾಗೆಂದರೇನು ಅಂತ ಯೋಚನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ನೋಡು, ನಂಗೆ ಅದು ಈಗ ಅರ್ಥ ಆಯ್ತು ನೋಡು. ಹಾಗಾಗಿ ನಾನು ಹೇಳುವುದೇನೆಂದರೆ "ಮೀಸೆಯ ವಿನಾ ಪ್ರೇಮವಿಲ್ಲ" ಹಾಗೇ ಹೇಳುವಾಗ ಒಂಥರಾ ತಮಾಷೆಯಾಗಿದೆ ಅಲ್ವ?

"ಮೀಸೆಯ ವಿನಾ ಪ್ರೇಮವಿಲ್ಲ."

"ಕೃಷಿಯ ವಿನಾ ದೇಶಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲ" ಅಂತ ಹೇಳಿದರು ಆ ಮೇಲಿನ್. ಆ ಮಂತ್ರಿ ಹೇಳಿದ್ದು ಸರಿ. ನಂಗೆ ಈಗ ತಿಳಿತಾ ಇದೆ.

ಇನ್ನೊಂದು ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮೀಸೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಅದು ಮುಖಕ್ಕೊಂದು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ಗಂಡಸು ಸ್ವಾಭಿಮಾನಿ, ಮೃದು ಹೃದಯಿ, ದಯಾಮಯ, ಉಗ್ರ, ರಾಕ್ಷಸ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಅಂತ ಕಾಣುವ ಹಾಗೇ ಅದು ಮಾಡುತ್ತೆ. ಒಬ್ಬ ತುಂಬು ಗಡ್ಡದ ಗಂಡಸು ಸುಸಂಸ್ಕೃತನ ಹಾಗೇ ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ, ಯಾಕೆಂದರೆ ಅವನ ಚಹರೆಯನ್ನೆಲ್ಲ ಆ ಕೂದಲು ಅಡಗಿಸಿಬಿಡುತ್ತೆ. ಅವನ ದವಡೆ ಮತ್ತು ಗಲ್ಲ ಅಡಗಿಕೊಂಡು, ಮುಖಭಾವವನ್ನು ಓದಬಲ್ಲವರಿಂದ ಬಹಳಷ್ಟು ಸುಳುಹುಗಳನ್ನು ಮರೆ ಮಾಚುತ್ತೆ.

ಆದರೆ ಮೀಸೆ ಮಾತ್ರ ಇರುವ ಗಂಡಸು ತನ್ನ ಮುಖ ಭಾವಗಳನ್ನೂ, ಸಭ್ಯತನವನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರ್ಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ.

ಇನ್ನು ಅದೆಷ್ಟು ಬಗೆಯ ಮೀಸೆಗಳು. ತುಂಟ ಮೀಸೆ, ತಿರುಚು ಮೀಸೆ, ಗುಂಗುರು ಮೀಸೆ ಮುಂತಾದ ಹೆಂಗಳೆಯರು ಇಷ್ಟ ಪಡುವ ಮೀಸೆಗಳು.

ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ನೇರ ಸೂಜಿ ಮೊನೆಯಂತೆ ಚೂಪಾದ, ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಮೀಸೆಗಳು. ಅವು ಮದಿರೆ, ಯುಧ್ಧ ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಲ್ಲುತ್ತವೆ.

ಇನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಅಗಾಧ, ಜೋತುಬಿದ್ದ, ಭಯಾನಕ ಮೀಸೆಗಳು... ಅವನ್ನು ಹೊತ್ತವರ ನಿಜ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅಡಗಿಸಿಡುತ್ತ, ಕೈಲಾಗತನವನ್ನು ಕರುಣೆ ಎಂಬಂತೆ, ಅಳುಕನ್ನು ಸೌಜನ್ಯ ಎಂಬಂತೆ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.

ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನನಗೆ ಮೀಸೆ ಇಷ್ಟ ಆಗುವುದು ಅದು ಫ್ರೆಂಚ್ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ. ಅಪ್ಪಟ ಫ್ರೆಂಚ್. ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರಾದ ಗೌಲ್ ಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಮೀಸೆ ನಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಕಿತ್ವದ ಲಾಂಛನದಂತೆ ಉಳಿದು ಬಂದಿದೆ.

ಅದು ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆಯ, ಧೀರತೆಯ, ಶೌರ್ಯದ ಪ್ರತೀಕ. ಅದು ಎಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮದ್ಯ ಹೀರುತ್ತೆ ಮತ್ತು ನಗುವಾಗ ಕೂಡ ಬಹಳ ಸೊಗಸಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತೆ. ಆ ಗಡ್ಡದ ಗಲ್ಲಗಳೆಲ್ಲ ಏನು ಮಾಡಿದರೂ ಅಸಹ್ಯವೇ.

ಇದೆಲ್ಲ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ನನಗೊಂದು ಘಟನೆ ನೆನಪಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆ ಘಟನೆಯಿಂದಾಗಿ ತುಂಬ ಅತ್ತಿದ್ದೆ ನಾನು. ಅದಲ್ಲದೆ -ನೋಡು ನನಗೆ ಈಗ ಹೊಳೆಯಿತು- ಆ ಘಟನೆಯ ಬಳಿಕವೆ ಮೀಸೆ ಇರುವ ಗಂಡಸಿನ ಮುಖವನ್ನು ನಾನು ಬಹಳ ಇಷ್ಟ ಪಡಲು ತೊಡಗಿದ್ದು

ಆಗ ಯುದ್ಧದ ಕಾಲ. ನಾನು ಇನ್ನೂ ಸಣ್ಣ ಹುಡುಗಿ. ತಂದೆಯ ಕೋಟೆಯಂತ ಬಂಗಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದೆ. ನಮ್ಮ ಬಂಗಲೆಯ ಬಳಿ ಗಲಾಟೆ ಶುರು ಆಗಿತ್ತು. ಬೆಳಗಿನಿಂದ ಒಂದೇ ಸಮನೆ ತೋಪು ಸಿಡಿದ ಸದ್ದು ಮತ್ತು ಹಲವು ಸುತ್ತು ತುಪಾಕಿ ಸಿಡಿದ ಸದ್ದು. ಆ ಸಂಜೆ ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಜರ್ಮನ್ ಕರ್ನಲ್ ಉಳಕೊಳ್ಳಲು ಬಂದ. ರಾತ್ರಿ ಇದ್ದು ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಹೊರಟು ಹೋದ.

ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಹಲವಾರು ಹೆಣಗಳು ಹರಡಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾವೆ ಅಂತ ತಂದೆಯವರಿಗೆ ಸುದ್ದಿ ಬಂತು. ತಂದೆ ಕೂಡಲೇ ಆ ಹೆಣಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹುಗಿಯುವ ಏರ್ಪಾಡು ಮಾಡಲು ನಮ್ಮಲ್ಲಿಗೆ ತರಿಸಿದರು. ನಮ್ಮ ಆ ಕೋಟೆಯಂತ ಬಂಗಲೆಗೆ ಬರಲು ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಾಲು ಮರಗಳಿರುವ ನೇರವಾದ ರಸ್ತೆಯಿದೆ. ಈ ರಸ್ತೆಯ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಹೆಣಗಳನ್ನು ತಂದು ಸಾಲಾಗಿ ಮಲಗಿಸಲಾಯಿತು. ಅವುಗಳನ್ನು ಹುಗಿಯಲು ದೊಡ್ಡದೊಂದು ಹೊಂಡ ತೊಡುವ ಕೆಲಸ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಕೆಲಸ ಇನ್ನೂ ಮುಗಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಣಗಳೆಲ್ಲ ವಾಸನೆ ಬೀರಲು ತೊಡಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ತಲೆ ಮಾತ್ರ ಹೊರಗೆ ಕಾಣುವಂತೆ ಬಿಟ್ಟು ಮಲಗಿಸಿದ್ದಲ್ಲೇ ಮಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿದ್ದರು.

ಆ ಆವೆ ಮಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿದ ದೇಹಗಳಿಂದ ತಲೆಗಳಷ್ಟೇ ಹೊರಗೆ ಬಂದು ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿರುವ ಆ ಮುಖಗಳೆಲ್ಲ ಮಣ್ಣಿನ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದ್ದವು.

ನನಗೆ ಅವನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂದು ಅನಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಆ ಎರಡು ಸಾಲು ಭಯಾನಕ ಮುಖಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ನಾನು ಬವಳಿ ಬೀಳುವುದೊಂದೇ ಬಾಕಿ. ಆದರೂ ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಆ ಮುಖಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾ ಅವರು ಯಾವ ತರದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಊಹಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ.

ಅವರ ಸಮವಸ್ತ್ರಗಳು ಮಣ್ಣಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿ ಹೋಗಿದ್ದವು. ಆದರೂ ಕೂಡಲೇ .. ಆ ಕೂಡಲೇ.. ನಾನು ಫ್ರೆಂಚ್ ಮುಖಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದು ಅವರ ಮೀಸೆಯಿಂದಲೇ.

ಕೆಲವರೆಲ್ಲ ಯುದ್ಧದ ದಿನವಷ್ಟೇ ಶೇವ್ ಮಾಡಿರಬೇಕು, ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಶಿಸ್ತಾಗಿರೋಣ ಎನ್ನುವಂತೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಮುಖಗಳ ಮೇಲೆ ಒಂದು ವಾರದ ಕುರುಚಲು ಗಡ್ಡ. ಆದರೆ ಅವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ನೀಟಾದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮೀಸೆ ಇತ್ತು. ಆ ಮೀಸೆ ನನಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು "ನನ್ನನ್ನು ಈ ಗಡ್ದಗಳ ಜೊತೆ ಹೋಲಿಸಬೇಡ ಮರಿ, ನಾನು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ತಾಯಿಯ ಮಗ "

ಅಷ್ಟೇ! ನಾನು ಅತ್ತೇ ಬಿಟ್ಟೆ. ಆ ಬಡಪಾಯಿ ಸತ್ತ ಗಂಡಸರನ್ನು ನಾನು ಗುರುತಿಸದೆ ಇರುತ್ತಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟು ಅಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವೇನೋ.

ಛೆ ನಾನು ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಿನಗೆ ಹೇಳಬಾರದಿತ್ತು. ಇನ್ನು ಬರೆಯುವ ಮೂಡೇ ಹೊರಟು ಹೋಯಿತು.

ಸರಿ. ಗುಡ್ ಬೈ, ಪ್ರಿಯ ಲೂಸಿ, ನಿನಗೊಂದು ಪ್ರೀತಿಯ ಕಿಸ್ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ಮೀಸೆ ಚಿರಾಯುವಾಗಲಿ.

ಜೀನ್.

ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪರೇಡು ಎಂಬ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೇಖಾವೆ

ದೆಹಲಿಯ ರಾಜಪಥ ಎಂಬ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೋಡಾಗಾಡಿ ಹೋದರೂ ವೈಭವೋಪೇತವಾಗಿಯೇ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ರಾಜಪಥದ ಒಟ್ಟು ಗಾಂಭೀರ್ಯವೆ ಅಷ್ಟು ಮೆಜೆಸ್ಟಿಕ್. ಅಂಥದ್ರಲ್ಲಿ ಶಿಸ್ತಾಗಿ ಯೂನಿಫಾರಂ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬಣ್ಣದ ಮುಂಡಾಸು ಧರಿಸಿ ಕವಾಯತು ನಡೆಸುವ ಸೈನ್ಯದ ತುಕಡಿಗಳು, ಒಂಟೆ ಪಡೆ, ಕುದುರೆ ಪಡೆ, ಇನ್ನಿತರ ಹಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ವೇಷದ ಪದಾತಿ ದಳಗಳು ಕಾಣಲು ಮುದವೆನಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಫೋಟೋ ಒಪ್ಪ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲೂ ಟಿವಿಯಲ್ಲೂ ರಾರಾಜಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಸಹಜವೂ ಅನಾಯಾಸವೂ ಆಗಬೇಕು.

ಇದೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ನಾನು ಪರೇಡ್ ನೋಡಲು ಹೋಗಿದ್ದು. ಗಂಟೆ ಒಂಬತ್ತುವರೆಗೆಲ್ಲ ಹಾಜರಿರಬೇಕಾದುದರಿಂದ ದೆಹಲಿಯ ಖಾಲಿ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಕಲಾಗಿದ್ದ ಪೊಲೀಸರ ರಕ್ಷಣಾ ಚಕ್ರವ್ಯೂಹವನ್ನು ಸುತ್ತಿ ಸುತ್ತಿ ಕೊನೆಗೆ ತಲುಪಿದರೂ ಅಲ್ಲಿಂದ ನೂರೈವತ್ತು ಮೀಟರ್ ಇರುವ ನಮ್ಮ ಖುರ್ಚಿಗಳ ಬಳಿ ಸಾಗಲು ನಡೆದ ನೂಕು ನುಗ್ಗಲು ಒಂದು ಅಚ್ಚರಿಯೇ. ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಟಿಕೆಟ್ಟು ಮಾರಾಟದಿಂದ ಎಷ್ಟು ಜನ ವೀಕ್ಷಕರು ಬರುವರೆಂದು ಸಮಗ್ರ ಕಲ್ಪನೆಯಿದ್ದರೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಷ್ಟು ಕೆಳ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದು ನನಗೆ ವಿಷಾದವೆನಿಸಿತು. ಪ್ರತೀ ಗ್ಯಾಲರಿಗೆ ಹೋಗಲು ಕೇವಲ ಒಂದು "ಲೋಹ ಶೋಧಕ ಬಾಗಿಲ ಚೌಕಟ್ಟು" ಅನಾವಶ್ಯಕ ನೂಕುನುಗ್ಗಲನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ನೂಕುನುಗ್ಗಲಲ್ಲಿ ತಪಾಸಕರೂ ತಡವುದನ್ನು ಎಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯ ಎನ್ನುವುದು ಸೋಜಿಗ.

ಈ ನಾಡ ಹಬ್ಬದ ಮೆರವಣಿಗೆಗೆ ಸುಮಾರು ೪ ತಿಂಗಳಿಂದ ತಯಾರಿ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ರಕ್ಷಣಾ ಮಂತ್ರಾಲಯ ಬಡಿಗೆ ಹಿಡಕೊಂಡು ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಸಿಪಾಯಿಗಿರಿ ಮಾಡುತ್ತಾ ಭಾಗವಹಿಸುವ ತಂಡಗಳು ಟ್ಯಾಬ್ಲೋಗಳನ್ನೂ, ಇನ್ನುಳಿದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ತುಕಡಿಗಳನ್ನೂ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವಾಗ ಮೂಗು ತೂರಿಸುತ್ತಾ ಇರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತೀ ರಾಜ್ಯವೂ ಹಣ ತೊಡಗಿಸಿ ಟ್ಯಾಬ್ಲೋಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಲವು ಸ್ತರದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.

ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು, ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಭೀಷ್ಮ ಟ್ಯಾಂಕುಗಳು ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡುವಷ್ಟು ಹೈಟೆಕ್ ಆಗಿ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ವಾಯುಪಡೆಯ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರುಗಳು, ಜೆಟ್ಟುಗಳು ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಸುಮಾರಾಗಿದ್ದವು. ಟ್ಯಾಬ್ಲೋಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೇಖಾವೆಗೆ ಸಲ್ಲುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಟ್ಯಾಬ್ಲೋ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ಅದು ಬಹಳ ಚಂದವಿರುತ್ತಿತ್ತು ಎನ್ನುವ ಧೈರ್ಯ ನನಗಿಲ್ಲ. (ಪ್ರಗತಿ ಮೈದಾನದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ಎಷ್ಟು ಆಲಸ್ಯದಿಂದ ಸಜ್ಜಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ನಾನು ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಗಮನಿಸಿದ್ದೇನೆ.)

ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ನಡಾವಳಿ ಅಥವಾ ಆಳ್ವರ ವಿರಾಸತ್ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗುಣ ಮಟ್ಟ ಇರುತ್ತದೆ ಎನ್ನಲು ನನಗೆ ಸಂತೋಷವೂ ವಿಷಾದವೂ ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ ಆಗುತ್ತಿದೆ.

ಜನಗಣಮನದ ವಾದ್ಯ ಸಂಗೀತ ತೇಲಿ ಬರುವಾಗ ರಾಜಪಥದ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ನೆರೆದಿದ್ದ ಜನರು ಅದರೊಳಗೆ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ದನಿಗೂಡಿಸಿದ್ದು. ಕರ್ಕರೆ, ಶರ್ಮಾ ಮುಂತಾದವರಿಗೆ ಮರಣೋತ್ತರ ಶೌರ್ಯ ಪದಕಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವಾಗ ಎದ್ದು ನಿಂತು ಚಪ್ಪಾಳೆ ತಟ್ಟಿದ ಇಡೀ ಜನಸಮೂಹ. ಇವೆಲ್ಲ ಗಂಟಲುಬ್ಬಿಸಿ ಕಣ್ಣು ಮಂಜಾಗಿಸಿದ್ದು, ಭಾರತ ಮಾತಾಕಿ ಜೈ - ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಘೋಷಣೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದ ಯಾವುದೋ ಕಾಲೇಜಿನ ತುಂಟ ಹುಡುಗರು "ಅಂಗ್ರೇಝೋ ಭಾರತ್ ಛೋಡೋ" ಎಂದು ಕೂಗಿ ನಗೆಯಲೆ ಎಬ್ಬಿಸಿದ್ದು ಇವೆಲ್ಲ ಮೆಲುಗಳಿಗೆಗಳು.

http://republicday.nic.in/

ಕಡಲತಡಿಯ ಹಾಡುಗಳು

ನನ್ನ ಆಲಿಸುವಿಕೆಯ ಮೊದಲ ನೆನಪುಗಳು ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವುಗಳು. ಹೆಲ್ಸಿಂಕಿಯ ಧಕ್ಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಾವು ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನನ್ನ ತಂದೆ ನನ್ನ ಕೈ ಹಿಡಕೊಂಡಿದ್ದು ನನಗೆ ನೆನಪಿದೆ. ಅದು ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳಾದರೂ ಫಿನ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಟ್ಟ ಚಳಿ ಇತ್ತು ಮತ್ತು ಬಂದರಿನಲ್ಲೆಲ್ಲ ಹಿಮ ಚೆಲ್ಲಿತ್ತು.

ನನ್ನ ಕುರುಡುತನದ ನಮೂನೆ ನನಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಚದುರಿದ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಗಳು ಸಾಗಿ ಬರುವಾಗ ನನ್ನ ತಂದೆ ಅವು ಖಂಡಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿವೆ ಅಂತ ಹೇಳಿದ್ದರು. "ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ" "ಅದು ಹವಾಯಿ" ಅಂತ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅತ್ತ ನೋಡಿದರೆ ನನಗೆ ಹಿಮಕ್ಕೂ ಆಗಸಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಾಣುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಬೂದು ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಬೆಳಕಿನ ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದ ಬಯಲಷ್ಟೇ ನನಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ನನಗದರಿಂದ ಚಿಂತೆಯೇನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅದೇ ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದ ಪ್ರಪಂಚ. ಪ್ರೀತಿಯ ನೆರಳುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ವಿಶ್ವವದು. ಯಾರಾದರೂ ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಬಂದು ನಿಂತಲ್ಲಿ ಅವರು ನನಗೆ ಒಂದು ಮರದ ಕಪ್ಪು ಕಾಂಡದ ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು.

ನಾವು ದಡಕ್ಕೆ ಮರಳುವಾಗ ಮಂಜಿನ ಮುಸುಕಿನೆಡೆಯಿಂದ ಹೆಂಗಸರ ಗುಂಪೊಂದು ಹೊರ ಬಂತು. ಅಸ್ಫಷ್ಟವಾಗಿ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿರುವ ಕಡಲಿನ ತಡಿಯಲ್ಲಿ ತಾವು ಹೆಣೆದ ಕಾರ್ಪೆಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಒಣಗಿಸಲು ಬರುವ ಅದೇ ಪರಿಸರದ ಮುದುಕಿಯರು ಅವರು.

ಅದ್ಭುತ! ಅವರಾಗ ಹಾಡಲು ಶುರು ಹಚ್ಚಿದರು.
ಆ ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಗಾಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಪೆಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಬೀಸುತ್ತ ಆ ಮರ ಕನ್ನಿಕೆಯರು ಹಾಡತೊಡಗಿದರು.
ನನ್ನ ತಂದೆ ನನಗೆ ಅದನ್ನು ಆಲಿಸಲು ಹೇಳಿದರು.
ಆ ಹೆಂಗಸರು ಗುನುಗಿದರು, ಗುಣುಗುಣಿಸಿದರು, ಉಸುರಿದರು ಮತ್ತು ಅತ್ತರು.
ಅವರು ಕಾಡಿನ ಹೆಂಗಸರು. ಅವರು ಈ ರಷ್ಯನ್ನರ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಹೊಟ್ಟೆ ಹಸಿವಿನಿಂದ, ಸಿವಿಲ್ ವಾರ್ ನಿಂದ ಮತ್ತು ಈ ಚಳಿಯ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟದ ಬಳಿಕವೂ ಬದುಕುಳಿದವರು.

ಆ ಕಡಲ ತಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮರದ ತೂಗಂದಿಗೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅವರ ಕಾರ್ಪೆಟ್ಟುಗಳು ಜೋತಾಡುತ್ತಿದ್ದವು.
ಆ ನೆಲಹಾಸುಗಳ ಮೇಲಿನ ಧೂಳನ್ನು ಕೋಲುಗಳಿಂದ ಕೊಡವುತ್ತಾ ಅವರು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇರುಳಿನಂತಹ ಆ ಹಾಡನ್ನು ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಂದು ಟೇಪಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದಂತೆ ಆ ಹಾಡು ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಹಾಡಿನ ಭಯಾನಕ ಕಗ್ಗತ್ತಲೆ ನನಗೆ ಇನ್ನೂ ನೆನಪಿದೆ. ಅವರೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಡು ಕನಸಿಗಿಂತ ಆಳದ ತಳದಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಒಬ್ಬ ಪುಟ್ಟ ಹುಡುಗ ಕೂಡ ಅದನ್ನು ಅರಿಯಬಲ್ಲ.

೧೯೫೮ ರಿಂದ ೬೦ರವರೆಗೆ ಹೆಲ್ಸಿಂಕಿಯ ಆ ಕೆಳ ಬಂದರಿನ ಬಳಿ ನಾನು ಮತ್ತು ನನ್ನ ತಂದೆ ತಾಯಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಮೀನು ಮತ್ತು ಮಾಂಸದ ಅಂಗಡಿಗಳಿರುವ ಬಯಲು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಹೆಜ್ಜೆ ನಡೆದರೆ ನಮ್ಮ ಮನೆ.

ನಾವು ಆ ಕಲ್ಲು ಹಾಸಿದ ಕೂಡು ರಸ್ತೆಯತ್ತ ಹೋಗುವಾಗ ನಾನು ಬೂದು ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಕತ್ತನ್ನು ಕೊಂಕಿಸಿ ಕಡಲ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೂಗನ್ನು ಆಲಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಕೆಲವು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಬೆಕ್ಕಿನ ಹಾಗೆ ಮೀಂವ್ ಗುಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಎಣ್ಣೆ ಬಿಡದ ಬಾಗಿಲ ಸಂದುಗಳಂತೆ ಸದ್ದು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ಹಸಿದ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಅನುರನಣವನ್ನು ಆಲಿಸುತ್ತ ನಾನು ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದೆ.

ರಷ್ಯನ್ ಆರ್ಥೊಡೊಕ್ಸ ಚರ್ಚಿನ ಗಂಟೆಗಳ ಸದ್ದು ಒಂಥರಾ ಅಚ್ಚರಿ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಛಳಿಗಾಲ ಇನ್ನೂ ಅವಚಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ನಾವು ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಹಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಯಣಿಸುವಾಗ ಹಿಮಜಿಂಕೆಗಳ ಕೊರಳ ಗಂಟೆ ನನಗೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಒಂದು ಹಳೆ ಫಾರ್ಮಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜಾರು ಬಂಡಿ ಮಂಜಿನ ಮೇಲೆ ಜಾರಿಹೋಗುವ ಸದ್ದು ಕೇಳಿತ್ತು. ಇನ್ನೇನು ?

ರೈಲ್ವೆ ಸ್ಟೇಶನ್ ನ ಹೊರಗೆ ಕೂತು ಹೂ ಮಾರುತಿದ್ದ ಆ ಹೆಂಗಸು ನನಗಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವಳ ಪುಟ್ಟ ಮಗಳು ಅದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಕೊಳಲು ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು....
ಹಾಯಿದೋಣಿಗಳ ಹಾಯಿಗಳ ಎಡೆಯಿಂದ ಗಾಳಿ ಊರಿನೊಳಗೆ ಬೀಸುತಿತ್ತು.
ಒಬ್ಬ ಮುದುಕ ನಾಡ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಮಾರಲು ಬರುತ್ತಿದ್ದ. ಅವನ ಸ್ವರ ಮರಳಿನಂತಿರುತಿತ್ತು . ಅವನು ದಿನವೂ ನನ್ನ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡುತಿದ್ದ.
"ನೆಲದಡಿಯ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆಗಳು, ಉಗ್ರಾಣದ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆಗಳು, ಬೇಸಗೆಯ ರುಚಿ ನೋಡಿ, ಬೇಸಗೆಯ ರುಚಿ ಇನ್ನೂ ಇದರೊಳಗಿದೆ..."
ನಂತರ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸೇತುವೆಯಡಿಯ ಭಯಾನಕ ಜೀವಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಓದುವಾಗ ನಾನು ಅವನ ಸ್ವರವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆ. ಇನ್ನು?
ಕಮ್ಮಾರ ಶಾಲೆಯ ಕತ್ತರಿ ಸಾಣೆಯ ಸದ್ದು....
ಟ್ರಾಮ್ ಬಂಡಿಗಳ ದೊರಲು...
ಮಗ್ಗದ ಲಾಳಿಯ ಲಟಾಕು.. ನನ್ನ ತಾಯಿ ಕಾರ್ಪೆಟ್ಟು ಹೆಣೆಯುವ ಸದ್ದು...
ಸರಿರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ತಂದೆ ಟೈಪು ಕುಟ್ಟುವ ಸದ್ದು...
ನನ್ನ ಮೊದಲ ಆಟಿಕೆ, ಆ ಮರದ ಬುಗುರಿ ತಿರುಗುವಾಗ ಹೊರಡುತಿದ್ದ ಚಾ ಕೆಟಲಿನ ಸಿಳ್ಳೆಯಂತಹ ಸದ್ದು...
ಚಳಿಗಾಳಿಗೆ ಮರವೊಂದು ಕಿಟಕಿ ಉಜ್ಜುವ ಸದ್ದು...

ನನ್ನ ತಂದೆ ಹೆಲ್ಸಿಂಕಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿಸಿಟಿಂಗ್ ಪ್ರೊಫೆಸ್ಸರ್ ಆಗಿದ್ದುದರಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಊರು ಸುತ್ತಾಡಿಸುತ್ತಾ ಇಂತಹ ಹಲವು ಸಂಗೀತಗಳನ್ನು ನನಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವಷ್ಟು ಬಿಡುವು ಅವರಲ್ಲಿತ್ತು.
ಒಮ್ಮೆ ಗಾಜು ಊದಿ ಬಾಟಲಿ ಇತ್ಯಾದಿ ತಯಾರಿಸುವ ಅಂಗಡಿಗೆ ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ದರು. ಗಾಜು ಊದುವವನು ತನ್ನ ಉದ್ದ ಕೊಳವೆಯನ್ನು ಕಾಯಿಸುತ್ತಾ ನನಗೆ ಬಿಸಿಗಾಜನ್ನು ಊದಿ ಉಬ್ಬಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದ. ಅವನು ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಕರಗಿದ ಗಾಜನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದಾಗ ಬೆಳಕಿನ ಗೋಳವೊಂದು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನನಗೆ ಗೋಚರಿಸಿತ್ತು. ಅವನು ಉಸಿರು ಒಳಗೆಳೆದದ್ದು ನನಗೆ ಕೇಳಿತ್ತು. ಅವನಿನ್ನೇನು ಊದಬೇಕು ಎನ್ನುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅನತಿ ದೂರದ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲಿನ ಕುಕ್ಕೂ ಗಡಿಯಾರದ ಅತ್ಯುತ್ಸಾಹಿ ಕೂಗು ಕೇಳಿತ್ತು. ಆವಾಗಿನಿಂದ ನನ್ನೊಳಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರಜ್ಞೆಗೂ ಅಧಿಕ ಪ್ರಸಂಗಿತನಕ್ಕೂ ಒಂದು ನಂಟು.

ನಾವು ಅಂದು ಟ್ರಾಮ್ ನಲ್ಲಿ ಮನೆಗೆ ಮರಳಿದ್ದೆವು. ಸಹಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾತುಕತೆಯನ್ನು ನಾನು ಆಲಿಸಿದೆ. ಫಿನ್ನಿಶ್ ನುಡಿಯ ಸದ್ದು ನನಗಿಷ್ಟ. ಅದರಲ್ಲೂ ಟ್ರಾಮ್ನಲ್ಲಿ ಅಪರಿಚಿತರು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ಪಿಸುಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಫಿನ್ನಿಶ್ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಆಲಿಸುವುದು ಬಲು ಇಷ್ಟ. ಈ ಫಿನ್ನರು ಮಾತಿನ ನಡುವೆ ಉಸಿರೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ, ಎರಡು ಮನಸ್ಸುಗಳು ಪರಮಾಪ್ತ ಸಂಮತಿಯಲ್ಲಿರುವಂತಹ ಒಂದು ಸೊಗಸಾದ ಮೆಲುನುಡಿ ಅದು. ಊರನ್ನು ಇರುಳು ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಂತೆ ಇಂತಹ ಅನೇಕ, ಪಿಸುಮಾತುಗಳು, ನುಡಿಯುಸಿರುಗಳು ಕೇಳಿಸುತ್ತವೆ. ನಾನು ಮ್ಯಾಟಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಗೆಳತಿಯೊಬ್ಬಳ ಬಳಿ ಅವಳು ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಹಾಗೆ ಕಲ್ಪಿಸಿ ಫಿನ್ನಿಶ್ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಉಸಿರು ಬಿಗಿಹಿಡಿದು ಆ ಟ್ರಾಮ್ ಚಲಿಸುವ ಸದ್ದನ್ನು ಆಲಿಸಿದ್ದೆ. ಒಮ್ಮೆಗೇ ಉಸಿರು ಬಿಟ್ಟು ರಭಸದಿಂದ ಪಿಸುಗುಡುತ್ತಾ ನನ್ನ ಆ ಪುಟ್ಟ ಗೆಳತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ್ದೆ. ನನ್ನ ತಂದೆ ಅವರ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯೊಳಗೆ ಕಳೆದುಹೋಗಿದ್ದರೆ ನಾನು ಆ ಪಿಸುಮಾತಿನ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ಎದೆಯಾಳಕ್ಕೆ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆ.

ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚ ಹಸಿರು ಇಲ್ಲವೇ ಬಿಳಿಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ನನಗೆ ಕುರುಡುತನವೆಂದರೆ ಪರದೆಯ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಪರದೆಯ ಹಾಗೆ ಕಾಡು ಬಣ್ಣಗಳ ಪರದೆಯ ಸಾಲು. ಆದರೆ ಆ ಹಲವು ಸದ್ದಿನ ನಗರದೊಳಗೆ ಒಬ್ಬ ಕಣ್ಣು ಕಾಣದ ಪುಟ್ಟ ಬಾಲಕನಿಗೆ ಎಂತಹ ರೋಮಾಂಚನವದು.

ನಮ್ಮ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟು ಕೆಳ ಬಂದರಿನಲ್ಲಿತ್ತು. ನನ್ನ ತಾಯಿ ಒಂದು ದಿನ ರೇಡಿಯೋ ಆಲಿಸುತ್ತ ಕಾರ್ಪೆಟ್ಟು ನೇಯುತ್ತಿದ್ದಳು. ರಷ್ಯನ್ ನೌಕಾಪಡೆ ಇತ್ತ ಬರುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಆಗ ತಾನೆ ರೇಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿದ್ದನ್ನು ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿದಳು. ಬಳಿಕ ನಾವು ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹದಾಚೆಯಿಂದ ತೋಪುಗಳ ಸಿಡಿತವನ್ನೂ ಕೇಳಿದೆವು. ನಾವು ಬಾಲ್ಕನಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ರಷ್ಯನ್ ನೌಕಾಪಡೆ ಆಡುವ ಯುದ್ಧದಾಟದ ಸದ್ದನ್ನು ಆಲಿಸಿದ್ದೆವು. ಆಗ ನಮ್ಮ ನೆರೆಮನೆಯವಳು ಈ ಗುಂಡಿನ ಸದ್ದಿನಲ್ಲೇ ತನ್ನ ತಲೆಗೂದಲು ಬೆಳ್ಳಗಾಗಿದೆ ಎಂದಾಗ ನಮ್ಮ ತಲೆಯೂ ಬೆಳ್ಳಗಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ಚಿಂತೆಗೊಳಗಾಗಿದ್ದೆ. ಮುದುಕನಾಗುವ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ನಾನು ತಂದೆ ತಾಯಿ ಬಳಿ ಕೇಳಿ ಸತಾಯಿಸಿದ್ದೆ. ಯಾಕೆ ಈ ರಷ್ಯನ್ನರು ಜನರನ್ನು ಮುದುಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? ಸದ್ದಿನಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ವಿಶ್ವಾಸವಿತ್ತು. ಸದ್ದು ಎಂದರೆ ಆ ಮರ, ಈ ಹುಲ್ಲು, ಈ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಈ ನೆರಳು ಬೆಳಕಿನ ಆಕೃತಿಗಳು. ಆಮೇಲೆ ಸಂಜೆ ಮಾರುತ ಸುಳಿಯತೊಡಗಿದಾಗ ರಷ್ಯನ್ನರು ತೆರಳಿದ್ದರು.

ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳು ಮೇಗೆ ಬದಲಾಗುವಾಗ ಉದ್ಯಾನ ಹಸಿರು ಹೊಗೆಯಾಡುತಿತ್ತು. ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತೆ ಮರ ತುಂಬತೊಡಗಿದ್ದವು, ಒಬ್ಬ ಮುದುಕ ಮರಗಳ ನಡುವೆ ಕುಳಿತು ಅಕಾರ್ಡಿಯನ್ ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ನನಗೆ ಹೆಸರು ಮರೆತು ಹೋಗಿರುವ ಪುಟ್ಟ ಹುಡುಗಿಯೊಬ್ಬಳು ಬಾಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಕಲಿಸಿದ್ದಳು. ಬಹುಶ ನಾನು ಕುರುಡನೆಂದು ಅವಳ ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳು ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿರಬಹುದು. ಅವಳಿಗಾಗ ಸುಮಾರು ಎಂಟು ವರ್ಷ ಇರಬಹುದೇನೋ. ಮರಗಳ ಎದೆಯ ಬೆಳಕಿನ ತೂಗಾಟದ ನಡುವೆ ನನ್ನನ್ನವಳು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಓಲಾಡಿಸಿದ್ದಳು. ಆ ಮುದುಕ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನನಗೆ ಝೆನ್ ದೇಹದ ಅನುಭೂತಿ ಯಾಗಿತ್ತು. ನಾನೆಲ್ಲಿದ್ದೇನೋ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದೆ. ನನಗೆ ನಾಲಕ್ಕು ವರ್ಷ ಆಗುವುದರೊಳಗೆ ಆಲಿಸುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಲೆ ಅನಾಯಾಸವಾಗಿತ್ತು.

೧೯೬೦ಕ್ಕೆ ನಾವು ಅಮೇರಿಕೆಗೆ ಹಾರಿದೆವು. ವಿಮಾನದ ಪ್ರೊಫೆಲ್ಲರುಗಳ ದೊರಲು ಮತ್ತು ಗೊಣಗು ನನಗೆ ಆಪ್ಯಾಯಮಾನವೆನಿಸಿತ್ತು. ಅವು ಎಂತಹ ಅದ್ಭುತ ಸದ್ದು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದವು ! ನಾನು ವಿಮಾನದ ಒಳಗೋಡೆಗೆ ತಲೆ ಒರಗಿ ಕಿವಿಯಾನಿಸಿ ಆ ಸದ್ದು ಮತ್ತು ನಡುಕವನ್ನು ನನ್ನ ಎಲುವುಗಳಿಗೆ ಹಬ್ಬಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ನಾನೂ ಹಮ್ಮಿಸುತ್ತ ನನ್ನದೇ ಆದ ಪುಟ್ಟ ಹಾಡನ್ನು ಆ ಇಂಜಿನ್ ಲಯದಲ್ಲಿ ದೂಡಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದೆ. ಫಿನ್ನಿಶ್ ಮಹಾಕಾವ್ಯ "ಕಾಲೆವಾಲ"ದ ಉಧ್ಘೋಶ ಮತ್ತು ಫಿನ್ನಿಶ್ ಕಾರ್ಪೆಟ್ ಮುದುಕಿಯರ ವಿಷಾದ ಭರಿತ ಹಾಡನ್ನು ಅನುಕರಿಸುತ್ತಾ ಆ ವಿಮಾನದ ಸವೆಯುತ್ತಿರುವ ಲೋಹದ ಸದ್ದಿಗೆ ಸಂಗಾತವಾಗುತ್ತ ಗುಂಯ್ಗುಟ್ಟಿದ್ದೆ.

"ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ಕೂಸಿಸ್ತೋ" ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಕುರುಡರು. ಇವರು ಬರೆದ "ಈವ್ಸ್ ಡ್ರಾಪಿಂಗ್ : ಅ ಮೆಮೈರ್ ಆಫ್ ಬ್ಲೈಂಡ್ ನೆಸ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಲಿಸನಿಂಗ್" ಪುಸ್ತಕದ ಮೇಲಿನ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ http://www.stephenkuusisto.com/homemeetsteve.html

ನಾಟಕದ "ಕಳ್ಳ" ಯಾಕೆ ಜನರ ಮನ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ ?

ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಿಂದ NSD (National School of Drama) ವತಿಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಭಾರತ್ ರಂಗ್ ಮಹೋತ್ಸವ್ ದಲ್ಲಿ ಬಿ. ಜಯಶ್ರೀ ಯವರ ನಿರ್ದೇಶನದ ಕನ್ನಡ ನಾಟಕ "ಸದಾರಮೆ"ಯಲ್ಲಿ ಜಯಶ್ರೀಯವರ ಕಳ್ಳ ಪಾತ್ರ ನೋಡಿ ನನಗೆ ಮೇಲಿನ ಯೋಚನೆ ಬಂತು.

ನಿನ್ನೆ (೧೮ ಜನವರಿ) ನಾವೆಲ್ಲ "ಹರಟೆ ಕಟ್ಟೆ" ರದ್ದು ಮಾಡಿ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದೆವು.

ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣನ ಮೊಮ್ಮಗಳು ಜಯಶ್ರೀ, ವೀರಣ್ಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ "ಕಳ್ಳ"ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ವಿಷಯವಾಗಿ ಬರೆಯಲು ನನ್ನ ಬಳಿ ಪದಗಳಿಲ್ಲ ಅಂತ ಅಷ್ಟೆ ಬರೆದು ಬಿಟ್ಟರೆ ಅವರ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅದು ನ್ಯಾಯವಲ್ಲ.

"ಸದಾರಮೆ" ನಾಟಕದ ಕತೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿರಬಹುದು. ತಿಳಿಯದವರಿಗಾಗಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಕತೆ.
ವೇದಾಂತದ ಓದಿಗೆ ಮರುಳಾಗಿರುವ ರಾಜಕುಮಾರ ಜಯವೀರ ತಾನು ಮದುವೆಯಾಗೆನು ಎಂದು ಮುನಿಸಿನಲ್ಲಿರುವಾಗ ಅವನಿಗೆ ಸದಾರಮೆಯ ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜಕುಮಾರ ಅವಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಸಫಲನಾದರೂ ಸದಾರಮೆಯ ತಂದೆ ಬಂಗಾರು ಶ್ರೇಷ್ಠಿ ಮತ್ತು ಅಣ್ಣ ಆದಿ ಮೂರ್ತಿಯ ದುರಾಸೆ ಮತ್ತು ಕುಟಿಲತನ ಗಳಿಂದ ರಾಜ್ಯ ಕಳೆದು ಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ರಾಜ್ಯ ಭ್ರಷ್ಟನಾಗಿ ಪರವೂರಿಗೆ ಪಯಾಣಿಸುವಾಗ ನಡು ಕಾಡು ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸದಾರಮೆಗೆ ಆಯಾಸವೂ ಹಸಿವೂ ಕಾಡುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಕರವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಗಂಡನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಅದನ್ನು ಹತ್ತಿರದ ನಗರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಮಾರಿ ಊಟ ತರಲು ಗಂಡನಿಗೆ ವಿನಂತಿಸುತ್ತಾಳೆ ಸದಾರಮೆ.
ಗಂಡ ಸದಾರಮೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಮಿಸಲು ಬಿಟ್ಟು ತೆರಳುತ್ತಾನೆ. ಕರವಸ್ತ್ರವನ್ನು ವಿಕ್ರಯಿಸಲು ಒಬ್ಬ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುವರ ಕಲಹಂಸ ನ ಬಳಿ ಹೋದಾಗ, ಕರವಸ್ತ್ರ ಇಷ್ಟು ಸುಂದರವಾಗಿರಬೇಕಾದರೆ ಅದನ್ನು ರಚಿಸಿದವಳು ಎಷ್ಟು ಸುಂದರವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ ಅವಳನ್ನು ವಶ ಮಾಡಿ ಕೊಳ್ಳಲೋಸುಗ ಜಯವೀರನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಕುಂತಿಣಿ ಎಂಬ ಕೆಟ್ಟ ಮುದುಕಿಯ ನೆರವಿನಿಂದ ಮೋಸದಿಂದ ತನ್ನ ಮಹಲಿಗೆ ಕರೆಯಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಕಲಹಂಸನಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ಸದಾರಮೆ ಒಲಿದ ಹಾಗೆ ಸೋಗು ಹಾಕುತ್ತಲೇ ತಾನು ಮೌನಗೌರಿ ವೃತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದರಿಂದ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶ ಗಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಜೊತೆಗೆ ಜಯವೀರನ ಬಿಡುಗಡೆಯೂ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಸದಾರಮೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಅಲೆಯುವ ಜಯವೀರನಿಗೆ ಅವಳು ವಾಸಿಸುವ ಮಹಲಿನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಮಾಳಿಗೆ ಮೇಲಿಂದ ಸದಾರಮೆ ನೋಡಿ ಅವರ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ರಾತ್ರಿ ೧೨ ಗಂಟೆಗೆ ನೂಲೇಣಿ ಮತ್ತು ಗಂಡುಡುಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬಂದು ಕರತಾಡನ ಸಂಕೇತ ಮಾಡುವಂತೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಒಬ್ಬ ಕಳ್ಳ ಮರೆನಿಂತು ಅದನ್ನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಜೊತೆಗೆ ಆಯಾಸದಿಂದ ಜಯವೀರ ಮಲಗಿರುವಾಗ ಸದಾರಮೆಯನ್ನು ವಂಚಿಸಿ ಕರಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಸದಾರಮೆ ಹೊಟ್ಟೆನೋವಿನ ನಟನೆ ಮಾಡಿ ಕಳ್ಳನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಗಂಡು ವೇಷದಲ್ಲಿರುವ ಅವಳು ಇನ್ನೊಂದು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದು ಅಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ರಾಜಕುಮಾರಿಯನ್ನು ವರಿಸಿದ ನಾಟಕವಾಡುತ್ತಾಳೆ. ರಾಜಕುವರಿಗೆ ತನ್ನ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ ಸಹಕರಿಸುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ಛತ್ರದಲ್ಲಿ ತೂಗು ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಸದಾರಮೆಯ ಭಾವ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ಕಲಹಂಸನೂ ಕಳ್ಳನೂ ನೋಡಿ ಈಕೆ ಮೋಸಗಾರ್ತಿ, ಇವಳ ಚಿತ್ರ ಇಲ್ಲೇಕೆ ಎಂದಾಗ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಯವೀರನೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಭಾವಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಅವರೆಲ್ಲರ ವಿಚಾರಣೆ ಗಂಡುವೇಶದ ಸದಾರಮೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕುಮಾರಿಯ ಮುಂದೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸುಖಾಂತ.

ಅಷ್ಟು ಒಳ್ಳೆಯ ನಾಟಕವನ್ನು ಹೀಗೆ ಉಸಿರು ಬಿಗಿದು ಬರೆಯಲು ನೋವಾಗುತ್ತದೆ.

ನಟರೇ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಸುಶ್ರಾವ್ಯವಾಗಿ ಹಾಡುವುದು. ಉತ್ತಮ ಹಾಡುಗಳು, ನಟನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶನ, ಉಡುಪು ವಿನ್ಯಾಸ ಎಲ್ಲ ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು. ಆದಿ ಮೂರ್ತಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಡಿಂಗ್ರಿ ನಾಗರಾಜ್ ಮತ್ತು ಬಂಗಾರು ಶ್ರೇಷ್ಟಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ನಟನೆ ಬಹಳ ಸಹಜವಾಗಿತ್ತು. ಸದಾರಮೆ ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದಳು. ಆದರೆ ಆದಿ ಮೂರ್ತಿಯ ಹೆಂಡತಿಯ ಪಾತ್ರ ಮಾಡಿದವಳು ಇನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದಳು. ಹಾರ್ಮೋನಿಯಮ್ ಸ್ವಲ್ಪ ಗದ್ದಲ ಅಂತ ಅನಿಸಿತು. ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಲ್ಲ. ಇದೇ ನಾಟಕವನ್ನು ಗುಬ್ಬಿ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಡಾ. ರಾಜ್, ಬಿ.ವಿ. ಕಾರಂತರಂತಹ ದಿಗ್ಗಜರೂ ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೊಳೆದು ಚಳಕ್ಕ್ ಎಂದಿತು.

"ಕಳ್ಳ" ಸೂಪರ್. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಭ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮಿಶ್ರಿತ ನುಡಿಯಾದರೆ ಕಳ್ಳನಿಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಹಿಂದಿ ಎಲ್ಲ ಬರುತ್ತೆ. ಕಳ್ಳನ ಉಡುಪು, ನಟನೆ, ಹಾಸ್ಯ, ಮಾತು ಎಲ್ಲವೂ ಉಳಿದೆಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತೂಕದ್ದು. ಜಯಶ್ರೀ "ಕಳ್ಳ" ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣನ ಕಳ್ಳ ಹೇಗಿದ್ದಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಹಚ್ಚಿ ಬಿಟ್ಟ.

ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೆ ಎಲ್ಲ ನಾಟಕದ ಕಳ್ಳರು ಯಾಕಿಷ್ಟು ಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವ ಯೋಚನೆ.

"ಕಳ್ಳ" ಯಾವಾಗಲೂ ನಾಟಕಕಾರನ ಟ್ರಂಪ್. ಅವನು ತನ್ನ ನಾಟಕದ ಉಳಿದ ಪಾತ್ರಗಳ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ಈ ಪಾತ್ರದ ಮೂಲಕ ತುಂಬಿ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಕಳ್ಳ ತಾನು ಕಳ್ಳನೆಂದು ಹೇಳಲು ಹೇಸುವುದಿಲ್ಲ. ಜೊತೆಗೆ ಉಳಿದವರೇನು ಸಾಚಾ? ಎನ್ನುವ ಪಶ್ನೆ ಹಾಕಿ ದಂಗು ಬಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೇಳಲಾಗದ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಸಲು ಕಳ್ಳನೇ ಬೇಕು. ಅಷ್ಟು ನಿರ್ಭಿಡೆಯಿಂದ ಮಾತನಾಡುವ ಪಾತ್ರ ಸಭಿಕರಿಗೆ ಸೀಟಿ ಹೊಡೆಯುವಷ್ಟು ಖುಷಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಚೋರ ಚರಣದಾಸ ನೆನಪಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಜಯಶ್ರೀಯ "ಕಳ್ಳ" ಅವನ ನೆನಪನ್ನು ಮುಸುಕಾಗಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಬಾಲಂಗೋಚಿ: ಎಲ್ಲ ಭಾರತೀಯ ಕತೆಗಳಲ್ಲೂ ರಾಜರು ರಾಜ್ಯ ಭ್ರಷ್ಟರಾಗಿ ಕಾಡಿಗೆ ತೆರಳುವುದು ಏಕೆ?

ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ನನಗೆ ಯಾಕೆ ಮೆಚ್ಚು ?

ನನ್ನ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದ ನನ್ನ ಕಿವಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಗೀತ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಮೂಲದ್ದಾಗಿರುವುದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ. ಕೊಂಕಣಿಗಳ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಭಜನಾ ಸಪ್ತಾಹಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಭಜನೆಗಳು ಉತ್ತರಾದಿ ಪ್ರಕಾರವೇ. ಮರಾಠಿ ಅಭಂಗಗಳು, ಪುರಂದರದಾಸರ ಕೀರ್ತನೆಗಳು ಇವೆಲ್ಲ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಕಡಿಮೆ. (ಹಾಗೆಂದು ಕೊಂಕಣಿಗಳಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಬಗ್ಗೆ ಒಲವಿಲ್ಲವೆಂದಲ್ಲ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ದಿಗ್ಗಜರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಬಿಡಾರಂ ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ ಕೊಂಕಣಿ ಮನೆ ಮಾತಿನವರು.)

ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಸೆಟ್ ಪ್ಲೇಯರ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗತೊಡಗಿದಾಗಲೋ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದದ್ದು ಭೀಮಸೇನ ಜೋಷಿ, ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್.. ಇತ್ಯಾದಿ ಮರಾಠಿ ಅಭಂಗಗಳೇ. ಬಹುಶ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿರುವ ಭಜನ್ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ತಂದೆ ತಾಯಿಗೆ ಕೊಂಕಣಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿರುವ ಮರಾಠಿ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಇರಬಹುದು. ಜೊತೆಗೆ ಭಾವ ಸಂಗಮ, ಮೈಸೂರು ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಕನ್ನಡ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರ ಗೀತೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ.

ಒಂದು ಹಂತದ ಬಳಿಕ ನನ್ನ ಕಾಲೇಜು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಕೇಳತೊಡಗಿದ ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಪಾಪ್ ಗಾನಗಳಲ್ಲೂ ನನಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಮೃದು ಸಂಗೀತವೆ ಹೆಚ್ಚು ಮೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಫಿಲ್ ಕಾಲಿನ್ಸ್, ಜಾರ್ಜ್ ಮೈಕಲ್ ಮುಂತಾದವರು. ಬಳಿಕ ಮೆಲ್ಲನೆ ಜಗಜಿತ್ ಸಿಂಗ್, ಗುಲಾಂ ಅಲಿ, ಮೆಹದಿ ಹಸನ್, ಮುಖೇಶ್, ಲತಾ, ರಫಿ, ಪಿ.ಬಿ.ಎಸ್, ಎಸ್. ಜಾನಕಿ ಇತ್ಯಾದಿ. ಜೊತೆಗೆ ಸಿ ಎಸ್. ಅಶ್ವಥ್, ಮೈಸೂರು ಅನಂತಸ್ವಾಮಿ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಸುಬ್ಬಣ್ಣ...

ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ ಒಂದು ಸಲ ಒಂದು ಶುದ್ಧ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಕೇಳುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತು. ವಿವಿಧ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ವಿವಿಧ ರಾಗಗಳು. ಇದೊಂದು ನನ್ನ ಬದುಕಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ತಿರುವು.

ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಗಳ ತಾಕಲಾಟವನ್ನೂ ಮೀರಿದ ಅನುಭೂತಿ ನನಗೆ ಆ ರಾತ್ರಿ ದೊರೆಯಿತು. ಲಯ ಮತ್ತು ಸ್ವರ ಮಾತ್ರ. ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಸಾಂತ್ವನ. ತೀವ್ರ ಬಾಯರಿದವನಿಗೆ ಹದವಾದ ತಣ್ಣೀರು ದೊರೆತಂತೆ.

ಅದರಲ್ಲೂ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ "ರಮೇಶ್ ನಾರಾಯಣ್" ಎಂಬ ಜಸರಾಜರ ಶಿಷ್ಯ "ಬೈರಾಗಿ ಭೈರವ" ರಾಗದ ಮೂಲಕ ನನ್ನ ಸಂಗೀತ ಆಸ್ವಾದನೆಯ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಟ್ಟರು.

ಇವತ್ತಿಗೂ ನಾನು ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹುಡುಕುತ್ತೇನೆ ಆದರೆ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಮೀರಿದ ಶುಧ್ಧ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಒಲವು ಹೆಚ್ಚು. ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಟುಮ್ರಿ, ಕಜರಿ, ಹೋರಿ, ಭಜನ್ ಮುಂತಾದ ಹಲವು ಪ್ರಕಾರಗಳು ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿಯಲ್ಲಿ ಇವೆ. ನಮ್ಮ ವಚನಗಳ ಸಾಗರವೇ ಇದೆ. ಅದನ್ನು ನಾನು ಆಲಿಸುತ್ತೇನೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ನಾನು ಆಸ್ವಾದಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ನನಗೆ ಸಾಂತ್ವನ ನೀಡುವುದು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿಯ ಖಯಾಲ್ ಪ್ರಕಾರ.

ಒಂದು ರಾಗದೊಳಗೆ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಇಳಿಯುತ್ತ ಹಾಡುಗಾರ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಚಾರಗಳನ್ನು ಹೊರತರುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಪೌರುಷೇಯ. ಹಾಡುಗಾರ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾಧನ ಮಾತ್ರ. ಅವನ ಒಳಗೆ ನಡೆಯುವ ಸಂಗೀತದ ಮಂಥನದಲ್ಲಿ ಹೊರಬರುವ ಸಂಚಾರಗಳು ಅನಿರ್ವಚನೀಯ. ಒಂದು ರಾಗದೊಳಗಿನ ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಾಪಿತ ಸ್ವರಗಳ ಗೋಡೆ ತಡಕಾಡಿ ಎಲ್ಲೋ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ತೆರವು ಸಿಕ್ಕೊಡನೆ ಅದರಾಚೆ ನುಸುಳಿ ಅವ್ಯಕ್ತವಾದ ಸಾಧ್ಯತೆಯೊಂದನ್ನು ಮೀಟಿ ಹೊರಟ ಸಂಚಾರದಲ್ಲಿ ತಲ್ಲಣ ನಿರ್ಮಾಣ. ಜೊತೆಗೆ ಶ್ರೋತೃಗಳಲ್ಲಿ ರೋಮಾಂಚನ. ಕೈಯೆತ್ತಿ ವಾಹ ವಾಹಗಳು, ಉದ್ಗಾರಗಳು. ಇವೆಲ್ಲ ಹೊರನಿಂತು ನೋಡಿದಾಗ ನಾಟಕೀಯವೆನಿಸಿದರೂ ಆ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಹೊಕ್ಕಾಗ ಮಾತ್ರ ನಿಜ ಅನುಭೂತಿ.

ನನಗೆ ರಾಗಗಳ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪರಿಚಯ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಡುಗಾರ ತೊಡಗಿದೊಡನೆ ಹೆಚ್ಚಿನವರ ಮೊದಲ ಪ್ರಯತ್ನ ಅವನು ಶುರು ಹಚ್ಚಲಿರುವ ರಾಗದ ಹೆಸರು ಯಾವುದೆನ್ನುವ ಶೋಧ. ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಅದನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಶಕ್ಯರು. ನಾನು ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ. ನೆನಪು ಕೂಡ ಕಮ್ಮಿ. ಆದರೆ ಆ ಸಂಗೀತದೊಳಗೆ ಮುಳುಗಲು ಬೇಕಾದ ಭಾವ ಲಹರಿ ನನ್ನಲ್ಲಿದೆ ಎನ್ನುವುದೊಂದೇ ನನ್ನ ಸಂತೋಷ.

ಲಂಕೇಶರ ಒಂದು ಮಾತು ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದುವಾಗ ನಿಮಗೆ "ಅದನ್ನು ಓದಲು ನೀವು ವ್ಯಯಿಸಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೇರೇನನ್ನಾದರೂ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಅದು ಆ ಪುಸ್ತಕ ಓದಿದಷ್ಟು ಸಾರ್ಥಕ ವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಆ ಪುಸ್ತಕ ಓದಿದ ಬಳಿಕ ಅನಿಸಿದರೆ ಅದು ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಪುಸ್ತಕ. ಅಂತ ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದರು. ಇದು ಯಾವ ವಿಷಯಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ.

ನನಗೂ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮನ್ಸೂರ್ ರ ಜೇನು ಒಸರು, ಜಸರಾಜರ ಜಲಪಾತದ ಭೋರ್ಗರೆತ, ಭೀಮಸೇನರ ಕದಲಿಸುವ ಆಗ್ರಹ, ಬಸವರಾಜರ ಲಾಲಿತ್ಯ, ಇವೆಲ್ಲ ನಾನು ಆಲಿಸದಿರುತ್ತಿದ್ದಿದ್ದರೆ ನನ್ನ ಆ ಸಮಯವೂ ಅಷ್ಟು ಸಾರ್ಥಕವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅನಿಸಿದ್ದಿದೆ. ಈಗಲೂ ಅನಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾಗಿರಥಿ ಮತ್ತು ಬಿಸ್ಲೇರಿ

ಆ ಮಂಜುಮುಸುಕಿದ
ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದಲ್ಲಿ

ಗಂಗೆಯ ಸೆರಗು ಹಿಡಿದಿರುವ
ಆತ್ಮಗಳೆಲ್ಲ
ಸಾಲಾಗಿ ಕುಕ್ಕುರು ಕುಳಿತು
ಗುಳಿ ಬಿದ್ದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ
ದಡದಲ್ಲಿ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ
ತಮ್ಮ ನಶ್ವರ ಕಾಯಗಳನ್ನು
ದಿಟ್ಟಿಸಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ

ದಾಟಿಹೋದ
ದೋಣಿಯಲ್ಲೊಬ್ಬ ಮಗ
ಕೆಂಪು ಬಟ್ಟೆ ಸುತ್ತಿದ
ಅಸ್ಥಿ ಕರಂಡಕವನ್ನು ತೆರೆದು
ಭಾವುಕನಾಗಿ
ಗಂಗೆಗೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ

ವಾರಣಾಸಿಯ ಅಗಸರೆಲ್ಲರೂ
ಅಸಂಖ್ಯ ಹೋಟೆಲುಗಳ
ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಗಳ
ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ
ಹಾಸು ಹೊದಿಕೆಗಳನ್ನು
ಬೆಳಗಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ

ಆ ೮೦ ಪವಿತ್ರ ಘಟ್ಟಗಳ
ಮೇಲಿನಿಂದ
ಅಸಂಖ್ಯ ಅಘನಾಶಿನಿಗಳು
ಗಂಗೆಯೊಳಗೆ
ಸಂಗಮವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ

ನಾನು
ಚೌಕಾಸಿ ಹಚ್ಚಿ
ಮೂರುಗಂಟೆ ಪೂರ್ತಾ
ಬೇಕೆಂದು ಇರಿಸಿಕೊಂಡ
ದೋಣಿಯವನು
ನಡು ನೀರಿನಲ್ಲಿ
ದೋಣಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ
ಬಗ್ಗಿ
ನೀರು ಬಾಚಿ
ಕಣ್ಣಿಗೊತ್ತಿ
ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ
ಮೊಗೆದು
ಕುಡಿಯುತ್ತ
ಬಾಯಾರಿಕೆ
ತಣಿಸಿಕೊಂಡ.

ನಾನು ಅಲ್ಲೇ
ತೇಲಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ
ಹೊಚ್ಚ ಹೊಸ
ಖಾಲಿ
ಬಿಸ್ಲೇರಿ ಬಾಟಲಿಯನ್ನೇ
ನೋಡುತ್ತಾ
ಸಂತೈಸಿಕೊಂಡೆ

ಕಾರ್ವರ್ ಬರೆದ "ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್"-2

ನಾನು ಸ್ಕಾಚ್ ಬೆರೆಸಿದೆ. ಮೂರು ದೊಡ್ಡ ಗ್ಲಾಸುಗಳಲ್ಲಿ ಗುಟುಕು ನೀರು ಬೆರೆಸಿದ ಸ್ಕಾಚ್. ಸೋಫಾದ ಮೇಲೆ ಆರಾಮವಾಗಿ ಮೈ ಚೆಲ್ಲಿಕೊಂಡು ಸ್ಕಾಚ್ ಗುಟುಕರಿಸುತ್ತ ನಾವು ರಾಬರ್ಟನ ಪ್ರಯಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ಅದು ಇದು ಮಾತು ಶುರು ಹಚ್ಚಿದೆವು. ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಆ ಸುದೀರ್ಘ ವಿಮಾನ ಯಾನದ ಬಳಿಕ ಮತ್ತೆ ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳ ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣ. ಕೊನೆಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ರೌಂಡು ಸ್ಕಾಚ್ ಬೆರೆಸಬೇಕಾಯಿತು.

ಕುರುಡರು ಸಿಗರೇಟು ಸೇದುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾನು ಎಲ್ಲೋ ಓದಿದ್ದೆ. ಸೇದಿ ಹೊರಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟ ಹೊಗೆ ಲಯಲಯವಾಗಿ ಸಾಗುವ ಲಹರಿಯನ್ನು ಅವರು ನೋಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲವಲ್ಲ! ಅದಕ್ಕಿರಬಹುದು. ಬಹುಶ ನನಗೆ ಕುರುಡರ ಬಗ್ಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವುದು ಆ ಒಂದು ವಿಷಯ ಮಾತ್ರ. ಆದರೆ ಈ ಕುರುಡ ಕೊನೆಯ ದಮ್ಮಿನವರೆಗೆ ಒಂದು ಸಿಗರೇಟು ಸೇದಿ ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ಉರಿಸಿದ. ಬೇಗನೆ ತುಂಬಿದ ಆಶ್ ಟ್ರೇಯನ್ನು ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಬರಿದು ಮಾಡಿ ತಂದಳು.

ಊಟಕ್ಕೆ ಕೂತಾಗ ಇನ್ನೊಂದು ಸುತ್ತು ಪೇಯ ಹನಿಸಿದೆ. ಎಲ್ಲರ ಮುಂದೆ ಪ್ಲೇಟ್ ಇಟ್ಟು ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಚಿಕನ್ ಫ್ರೈ, ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಪಲ್ಯ, ಅವರೇ ಕಾಳಿನ ಉಸುಳಿ ಬಡಿಸಿದಳು. ನಾನು ಎರಡು ಎಸಳು ಬ್ರೆಡ್ಡಿಗೆ ಬೆಣ್ಣೆ ಸವರಿ ಅವನತ್ತ ದೂಡಿದೆ. "ರಾಬರ್ಟ್ ನಿನ್ನ ಬ್ರೆಡ್ ಬಟರ್ ಇಲ್ಲಿದೆ" ಅಂತಂದು ಸ್ಕಾಚ್ ಗುಟುಕರಿಸಿ "ಸರಿ ಇದೀಗ ನಾವು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸೋಣ" ಎಂದೆ ನಾನು. ರಾಬರ್ಟ್ ತಲೆ ಬಗ್ಗಿಸಿದ. ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಅಚ್ಚರಿಯಿಂದ ನನ್ನತ್ತ ನೋಡಿದಳು. ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯೇ? "ಊಟದ ನಡುವೆ ಫೋನು ಬಂದು ಊಟ ತಣ್ಣಗಾಗದಿರಲಿ ಅಂತ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ." ಅಂತ ನಕ್ಕೆ ನಾನು. ಹೆಂಡತಿ ದುರುಗುಟ್ಟಿದಳು.

ನಾವು ಕೈ ಹಾಕಿದೆವು. ಮಾಡಿದ್ದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಉಂಡೆವು. ಎಲ್ಲ ಇವತ್ತಿಗೇ ಮುಗಿಸಬೇಕು ಎಂಬಂತೆ ತಿಂದೆವು. ಯಾರೂ ಮಾತಾಡಲಿಲ್ಲ. ಪಟ್ಟಾಗಿ ಕುಳಿತು ಉಂಡು ತೇಗಿದೆವು. ಕುರುಡ ಕೂಡ ತಿನಿಸುಗಳನ್ನು ಸಾಂಗವಾಗಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡ. ಪ್ಲೇಟಿನಲ್ಲಿಟ್ಟದ್ದೆಲ್ಲ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಹಾಗೆ. ಅವನು ಮಾಂಸದ ಮೇಲೆ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಎಸಗುತ್ತಿದ್ದ ಚಾಕಚಕ್ಯತೆಗೆ ನಾನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡೆ. ಅವನು ಎರಡು ತುಣುಕು ಮಾಂಸವನ್ನು ಕೆತ್ತುತ್ತಿದ್ದ. ಅದನ್ನು ಫೋರ್ಕ್ ನಿಂದ ಚುಚ್ಚಿ ಬಾಯಿಗಿಡುತ್ತಿದ್ದ. ಬಳಿಕ ಸೀದಾ ಅಲೂಗಡ್ಡೆಯ ಪಲ್ಯದತ್ತ ಎಟಕಿ, ಆ ಬಳಿಕ ಅವರೆ ಉಸುಳಿ, ಮತ್ತೆ ಬೆಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚಿದ ಬ್ರೆಡ್ಡಿನ ಎಸಳನ್ನು ಮುರಿದು ಬಾಯಿಗಿಡುತ್ತಿದ್ದ. ಕೊನೆಗೆ ಒಂದು ಗುಟುಕು ಹಾಲು.

ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮುಗಿಸಿದೆವು. ಒಂದೊಂದು ಬಟ್ಟಲು ಸ್ಟ್ರಾಬೆರ್ರಿ ಹಲ್ವ ಕೂಡ. ಎಲ್ಲ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಗರಬಡಿದವರಂತೆ ಕುಳಿತು ಬಿಟ್ಟೆವು. ಹಣೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆವರ ಹನಿಗಳ ಸಾಲು. ಕಟ್ಟ ಕೊನೆಗೆ ನಾವು ಎಲೆ ಬಿಟ್ಟೆದ್ದೆವು. ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡದೆ ಸೀದಾ ಲಿವಿಂಗ್ ರೂಮ್ ಗೆ ಬಂದು ನಮ್ಮ ಮೊದಲಿನ ಜಾಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕುಕ್ಕರಿಸಿದೆವು. ರಾಬರ್ಟ್ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಸೋಫಾದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತರೆ ನಾನು ನನ್ನ ಯಾವತ್ತಿನ ದೊಡ್ಡ ಆರಾಮ ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ.

ಕಳೆದ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಜೀವನಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅವರು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು ಚಪ್ಪರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಮತ್ತೆ ಮೂರು ಸುತ್ತು ಪೇಯ ಹನಿಸಿ ನಾನು ಕೃತಾರ್ಥನಾದೆ. ನಾನು ಸುಮ್ಮನೆ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೆ. ನಡುವೆ ಎಲ್ಲಾದರೂ ಒಂದು ತಪ್ಪಿದಲ್ಲಿ ಎರಡು ನುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದೆ. ನಾನು ಕೋಣೆಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದೇನೆಂದು ಅವನಿಗೆ ಅರಿವಾಗಲಿ, ಜೊತೆಗೆ ಇವಳೂ ನಾನೆಲ್ಲಿ ಬೋರ್ ಆಗುತ್ತಿದ್ದೇನೋ ಎಂದು ಅಪಾರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಅಂತ. ಅದೇ ಕಳೆದ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರಿಬ್ಬರಿಗೆ - ಅವರಿಬ್ಬರಿಗೆ- ಏನೇನೆಲ್ಲ ಸಂಗತಿ ಆಯಿತು ಅಂತ ಮಾತನಾಡಿದರು.

ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯ ಬಾಯಿಂದ ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಏನಾದರೂ ಸಿಹಿನುಡಿ ಬರುವುದೋ ಎಂದು ನಾನು ಬಹಳ ಕಾದೆ. "ಕೊನೆಗೆ ನನ್ನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪರಮ ಪ್ರಿಯ ಪತಿಯ ಆಗಮನ ವಾಯಿತು..." ಈ ಥರ ಏನಾದರೂ. ಅಂತದ್ದೇನೂ ನನಗೆ ಕೇಳಲು ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಅವನ ಬಗ್ಗೆಯೇ. ಈ ರಾಬರ್ಟ್ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯದಲ್ಲೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಒಬ್ಬ ಮಾಮೂಲಿ ಜಾಕ್-ಆಫ್-ಆಲ್-ಟ್ರೇಡ್ ಕುರುಡ. ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಅವನೂ ಅವನ ಹೆಂಡತಿಯೂ "ಆಮ್ ವೇ" ಡಿಸ್ಟ್ರಿಬ್ಯೂಶನ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರಂತೆ. ನನಗೆ ಅರಿವಾದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕೊನೆಗೆ ಅದರಿಂದಲೇ ಅವರು ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಈ ಕುರುಡನಿಗೆ ಹ್ಯಾಮ್ ರೇಡಿಯೋದ ಹವ್ಯಾಸ ಕೂಡ ಇದೆ. ಅವನು ದೊಡ್ಡ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ ಇದ್ದ. ಗಯಾನಾ, ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್, ಮತ್ತೆ ಅಲಾಸ್ಕ, ಅಲ್ಲದೆ ತಾಹಿತಿಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ರೇಡಿಯೋ ಗೆಳೆಯರ ಜೊತೆ ನಡೆದ ತನ್ನ ಮಾತುಕತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವನು ಹೇಳಿದ. ನೀನೆಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಆ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರವಾಸ ಹೋಗುವುದಿದ್ದರೆ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ತನ್ನ ಗೆಳೆಯರಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನೂ ಹುರಿದುಂಬಿಸಿದ.

ನಡು ನಡುವೆ ನನ್ನತ್ತ ಅವನ ಕುರುಡು ಕಣ್ಣಿನ ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಿ, ಗಡ್ಡದ ಕೆಳಗೆ ಕೈ ಹುದುಗಿಸಿ, ಏನಾದರೂ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ. ನಿನ್ನ ಹಾಲಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಸರ್ವೀಸ್ ಆಯಿತು (ಮೂರು ವರ್ಷ) ಕೆಲಸ ಹೇಗುಂಟು? (ಅಷ್ಟಕಷ್ಟೇ) ಬೇರೆ ನೋಡುವ ಐಡಿಯ ಏನಾದರೂ ಇದೆಯಾ? (ಬೇರೆ ಆಪ್ಶನ್ ಎಲ್ಲಿದೆ?) ಅವನ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮುಗಿಯುತ್ತ ಬಂತು ಎಂದು ನನಗೆ ಅರಿವಾಗಲು ತೊಡಗಿದಾಗ ನಾನು ಎದ್ದು ಟಿ.ವಿ. ಹಚ್ಚಿದೆ.

ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಕಿರಿಕಿರಿ ಶುರುವಾಯ್ತು. ಅದು ಕುದಿಯುತ್ತಿದೆ ಅಂತ ಅನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವಳು ಕುರುಡನೆಡೆಗೆ ತಿರುಗಿ "ರಾಬರ್ಟ್ ನಿನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಟಿ.ವಿ. ಇದೆಯಾ?" ಎಂದು ಕೇಳಿದಳು.

" ಮೈ ಡಿಯರ್, ನನ್ನತ್ರ ಎರಡು ಟಿ.ವಿ. ಇದೆ. ಒಂದು ಕಲರ್ರು ಇನ್ನೊಂದು ಓಬಿರಾಯನ ಕಾಲದ ಬ್ಲಾಕ್ ಅಂಡ್ ವೈಟು. ನಾನೇನಾದರೂ ಟಿ.ವಿ ಹಚ್ಚಿದರೆ - ನಾನು ಪ್ರತಿ ದಿನ ಟಿ.ವಿ. ಇಡಲುಂಟು- ನಾನು ಕಲರ್ ಟಿ.ವಿ.ಯನ್ನೇ ಹಚ್ಚುವುದು. ತಮಾಷೆ ಅಲ್ವ?"

ನನಗೇನೂ ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ತೋಚಲಿಲ್ಲ. ನಾನೇನು ಹೇಳಲಿ. ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ನನ್ನ ಬಳಿ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಸುಮ್ಮನೆ ವಾರ್ತೆಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಆ ನ್ಯೂಸ್ ರೀಡರ್ ಏನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎನ್ನುವತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದೆ.

"ಇದು ಕಲರ್ ಟಿವಿ." ಕುರುಡ ಹೇಳಿದ "ಅದು ಹೇಗೆಂದು ಕೇಳಬೇಡಿ. ಆದರೆ ನನಗೆ ಹೇಗೋ ಅದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತೆ" ಅಂದ.

"ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೆ ಎಕ್ಸ್ಚೆಂಜ್ ನಲ್ಲಿ ಕೊಂಡೆವು" ಅಂದೆ ನಾನು.

ಕುರುಡ ಮತ್ತೊಂದು ಗುಟುಕು ಸ್ಕಾಚ್ ಹೀರಿ ಗಡ್ಡ ಸವರಿದ. ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬಗ್ಗಿ ಟೀಪಾಯ್ ಮೇಲೆ ಅಶ್ ಟ್ರೇ ತಡವಿ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿದ. ಮತ್ತೆ ಅವನ ಸಿಗರೇಟಿಗೆ ಲೈಟರ್ ಹಚ್ಚಿದ. ಹಾಯಾಗಿ ಸೋಫಾ ಒರಗಿ ಕಾಲು ಚಾಚಿ ಒಂದು ಕಾಲನ್ನು ಇನ್ನೊಂದರ ಮೇಲೆ ಆನಿಸಿದ.

ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಬಾಯಿಗೆ ಕೈ ಅಡ್ಡವಿರಿಸಿ ಆಕಳಿಸಿದಳು. ಮೈಮುರಿದಳು. "ನಾನು ಹೋಗಿ ಡ್ರೆಸ್ ಚೇಂಜ್ ಮಾಡಿ ಬರುತ್ತೇನೆ." ಅಂದಳು "ರಾಬರ್ಟ್ ಏನೂ ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯ ಮಾಡಬೇಡ. ಆರಾಮವಾಗಿರು." ಅಂದಳು.

"ನಾನು ಹಾಯಾಗಿದ್ದೇನೆ" ಅಂದ ರಾಬರ್ಟ್.

" ನಿನ್ನದೇ ಮನೆ ಅಂತ ತಿಳಕೋ. ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯ ಮಾಡಬೇಡ" ಅಂದಳು ಪುನಃ.

"ನನಗೇನೂ ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಿಲ್ಲ, ನೀನು ಯೋಚನೆ ಮಾಡಬೇಡ' ಅಂದ ರಾಬರ್ಟ್.

ಅವಳು ಅತ್ತ ಹೋದ ಮೇಲೆ ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಹವಾಮಾನ ವರದಿ ಕೇಳಿದೆವು. ಬಳಿಕ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ರೌಂಡಪ್. ಅಷ್ಟಾದರೂ ಅವಳು ಮರಳಿ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಅವಳು ಬರುತ್ತಾಳೋ ಇಲ್ಲವೊ ಎನ್ನುವ ಅನುಮಾನ ಆಗತೊಡಗಿತು ನನಗೆ. ಮಲಗಿ ನಿದ್ರೆ ಹೋದಳೋ ಏನೋ. ಅವಳು ಕೆಳಗೆ ಬಂದಿದ್ದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದಿತ್ತು ಎಂದು ಅನಿಸತೊಡಗಿತು. ಈ ಕುರುಡನ ಜೊತೆಗೆ ಒಬ್ಬನೇ ಇರುವುದು ನನಗೆ ಬೇಕಿರಲಿಲ್ಲ. "ಇನ್ನೊಂದು ರೌಂಡು ಡ್ರಿಂಕ್ ತರಲೇನು" ಅಂತ ಕೇಳಿದೆ ಅವನಲ್ಲಿ. "ಶೂರ್" ಅಂದ.

"ನಿಮಗೆ ಗಾಂಜಾ ಎಳೆದು ಅಭ್ಯಾಸವಿದ್ದರೆ, ಒಂದು ಹೊಸ ಬೀಡಿ ರೆಡಿ ಉಂಟು, ನಾನೂ ಇದ್ದೇನೆ" ಅಂತ ಅಂದೆ. ಸುಮ್ಮನೆ ಹೇಳಿದ್ದು. ಅಲ್ಲ, ರೆಡಿ ಮಾಡಲು ಎರಡು ನಿಮಿಷ ಸಾಕು ನನಗೆ.
"ಒಂದು ಕೈ ನೋಡೇ ಬಿಡುವ" ಅಂತ ದೊಡ್ಡ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ನಕ್ಕ ರಾಬರ್ಟ್.
"ರೈಟೋ.. ಅದು ಜವಾಬು." ಅಂತಂದೆ.
ಎರಡು ಡ್ರಿಂಕ್ ಸುರಿದುಕೊಂಡು ಬಂದು ಸೋಫಾದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ನಾನು ಬೀಡಿ ಸುತ್ತತೊಡಗಿದೆ. ದಪ್ಪಗಿನ ಎರಡು ಬೀಡಿ ಸುತ್ತಿ, ಒಂದನ್ನು ಉರಿಸಿ ಅವನ ಬೆರಳಿಗಿರಿಸಿದೆ. ಅವನು ಅದನ್ನು ಬಾಯಿಗಿಟ್ಟು ಸೇದಿದ. "ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಒಳಗಿರಲಿ" ಎಂದೆ ನಾನು. ಅವನು ಇದೇ ಮೊದಲು ಸೇದುವುದು ಎನ್ನುವುದು ನನಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಯಿತು.

ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ತಿಳಿ ಕೆಂಪು ನಿಲುವಂಗಿ ಮತ್ತು ತಿಳಿ ಕೆಂಪು ಚಪ್ಪಲಿ ಧರಿಸಿ ಕೆಳಗಿಳಿದು ಬಂದಳು.

"ಎಂತದ್ದು ವಾಸನೆ" ಅವಳ ಮೂಗು ಬಲು ಸೂಕ್ಷ್ಮ.

"ನಮಗೆ ಒಂದೊಂದು ದಮ್ಮು ಸೇದುವ ಉಮೇದು ಬಂತು" ಎಂದೆ ನಾನು.

ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ನನ್ನತ್ತ ಉಗ್ರ ನೋಟ ಬೀರಿದಳು. ಮತ್ತೆ ಕುರುಡನತ್ತ ತಿರುಗಿ "ರಾಬರ್ಟ್, ನೀನೂ ಸೇದುತ್ತಿ ಎಂದು ಗೊತ್ತೇ ಇರಲಿಲ್ಲ ನನಗೆ" ಅಂದಳು.

"ಈಗ ಸೇದಿದೆ ಮೈ ಡಿಯರ್. ಎಲ್ಲ ಒಮ್ಮೆ ಟ್ರೈ ಮಾಡಬೇಕು. ಆದರೆ ನನಗಿನ್ನೂ ಏನೂ ತಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ" ಅಂದ ರಾಬರ್ಟ್.

"ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ಲೈಟು" ಅಂದೆ ನಾನು " ಬೇಗ ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಇರುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೆ ಹಾಗೆಲ್ಲ ಔಟ್ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ" ಅಂತಂದೆ.

"ಹೌದು ಔಟ್ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಜೋರಾಗಿ ನಕ್ಕ ರಾಬರ್ಟ್.

ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಸೋಫಾದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಕುಳಿತಳು. ನಾನು ಸೇದಿ ಅವಳಿಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಅವಳೂ ಒಮ್ಮೆ ಸೇದಿ ನನಗೆ ಮರಳಿ ನೀಡಿದಳು "ಇದು ಯಾರಿಗೆ" ಅಂದಳು " ಇದೆಲ್ಲ ಸೇದಬಾರದು ನಾನು. ನನಗೆ ಈಗಲೇ ಹೊಟ್ಟೆ ಭಾರ ಆಗಿ ನಿದ್ದೆ ಬರುತ್ತಿದೆ, ಅಷ್ಟು ತಿನ್ನ ಬಾರದಿತ್ತು ನಾನು. ಅಂದಳು.

"ಅದು ನಿನ್ನ ಸ್ಟ್ರಾಬೆರ್ರಿ ಹಲ್ವ" ಕುರುಡ ಹೇಳಿದ "ತುಪ್ಪದ್ದಲ್ವ. ಭಾರ ಆಗದೆ ಇನ್ನೇನು" ಅಂತ ಅವನ ದೊಡ್ಡ ನಗೆ ನಕ್ಕ. ಒಮ್ಮೆ ತಲೆ ಕೊಡವಿದ.

"ಸ್ಟ್ರಾಬೆರ್ರಿ ಹಲ್ವ ಇನ್ನೂ ಉಂಟು." ಅಂದೆ ನಾನು.
"ರಾಬರ್ಟ್ ಸ್ವಲ್ಪ ತರ್ಲಾ ನಿಮಗೆ?" ಅಂದಳು ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ.
"ಸ್ವಲ್ಪ ತಡೆದು" ಅಂದ ರಾಬರ್ಟ್.

ನಾವು ಟಿ.ವಿಯತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿದೆವು. ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಆಕಳಿಸಿದಳು. "ರಾಬರ್ಟ್ ನಿನಗೆ ಮಲಗಬೇಕೆನಿಸಿದರೆ ಹಾಸಿಗೆ ಹಾಸಿದ್ದೇನೆ. ಆಯಾಸ ಆಗಿರಬೇಕು ನಿನಗೆ. ಮಲಗಬೇಕೆನಿಸಿದರೆ ಹೇಳು" ಅಂತ ಹೇಳಿದಳು ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ.

" ರಾಬರ್ಟ್.." ಅವನ ತೋಳು ಜಗ್ಗಿದಳು ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ

ಅವನು ಇಹಕ್ಕಿಳಿದು ಹೇಳಿದ "ನನಗೆ ಬಹಳ ಗಮ್ಮತ್ತಾಯಿತು. ಇದರ ಮುಂದೆ ಕ್ಯಾಸೆಟ್ಟು, ಟೇಪು.. ಎಲ್ಲ ಯಾವ ಲೆಕ್ಕ, ಅಲ್ಲ್ವಾ ಡಿಯರ್?"

ಬೀಡಿ ಅವನ ಕೈಗಿರಿಸಿ "ನಿನ್ನ ಸರದಿ" ಅಂದೆ ನಾನು. ಅವನು ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಎಳೆದು, ಹೊಗೆ ಒಳಗೆ ಹಿಡಕೊಂಡು, ಹೊರಗೆ ಬಿಟ್ಟ. ಹೈಸ್ಕೂಲಿಂದಲೇ ಎಳೆದು ಅಭ್ಯಾಸವಿರುವಂತೆ.

"ಥ್ಯಾಂಕ್ಸ್. ಆದರೆ ನನಗಿನ್ನೂ ಸಾಕು. ಸ್ವಲ್ಪ ಟೈಟ್ ಆಗಲಿಕ್ಕೆ ಶುರು ಆಯ್ತು." ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಬೀಡಿಯನ್ನು ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯತ್ತ ಚಾಚಿ ಅವನಂದ. "ನನಗೂ ಅಷ್ಟೆ!, ಸಾಕು" ಅವಳೂ ಅದನ್ನು ಇಸಕೊಂಡು ನನ್ನತ್ತ ಚಾಚಿದಳು. "ನಾನು ಇಲ್ಲೇ ನಿಮ್ಮ ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಕುಳಿತು ಒಂದು ಗಳಿಗೆ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚುತ್ತೇನೆ. ನಿಮಗೆ ತೊಂದರೆಯಾದರೆ ಹೇಳಿ." ಹೇಳಿದಳು ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ "ರಾಬರ್ಟ್ ನಿನಗೆ ಹಾಸಿಗೆ ಹಾಸಿಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ನಿನಗೆ ನಿದ್ರೆ ಬಂದರೆ ಹೇಳು. ಇಲ್ಲೇ ಮೆಟ್ಟಲು ಹತ್ತಿ ಬಲಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಕೋಣೆಯ ಎಡ ಬದಿಗೆ ನಿನಗೆ ಕೋಣೆ. ನಾವು ನಿನಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತೇವೆ. ನಾನು ಮಲಗಿ ಬಿಟ್ಟರೆ ಯಾರಾದರೂ ಎಚ್ಚರಿಸಿ ನನ್ನನ್ನು" ಅಂದಳು.

ವಾರ್ತೆಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮುಗಿದಿತ್ತು. ನಾನು ಎದ್ದು ಚ್ಯಾನೆಲ್ ಬದಲಿಸಿದೆ. ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಎಚ್ಚರವಿದ್ದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದಿತ್ತು. ಸೋಫಾದ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಅವಳು ತಲೆ ಒರಗಿಸಿ ಬಾಯಿ ತೆರೆದು ಮಲಗಿದ್ದಳು. ಅವಳು ಮಲಗಿದ್ದ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳು ಉಟ್ಟಿದ್ದ ಉಡುಪು ಕೊಂಚ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗಿ ಮೇಲೇರಿ ಅವಳ ಮೊಣಕಾಲವರೆಗೆ ಏರಿತ್ತು. ನಾನು ಅದನ್ನು ಸರಿ ಪಡಿಸಲು ಕೈ ಚಾಚಿದೆ. ಕುರುಡನತ್ತ ನೋಡಿದೆ. "ಎಂತ ಆಗಲಿಕ್ಕುಂಟು" ಅಂತ ಅವಳ ಉಡುಪನ್ನು ಹಾಗೆ ಬಿಟ್ಟೆ.

"ನಿನಗೆ ಸ್ಟ್ರಾಬೆರ್ರಿ ಹಲ್ವ ತಿನ್ನಬೇಕೆನಿಸಿದಾಗ ಹೇಳು" ಅಂದೆ ನಾನು "ಸರಿ" ಅಂದ ರಾಬರ್ಟ್.

"ಆಯಾಸ ಆಗಿದೆಯಾ? ನಿನಗೆ ಮಲಗಬೇಕೆನಿಸಿದರೆ ನಾನು ರೂಮ್ ಗೆ ಕರಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ." ಅಂದೆ.

"ಇಲ್ಲ ಇಲ್ಲ." "ನಾನು ಇಲ್ಲೇ ನಿನ್ನ ಜೊತೆ, ನೀನು ಮಲಗಲು ಹೋಗುವವರೆಗೆ ಕೂತಿರುತ್ತೇನೆ" ಅಂದ ರಾಬರ್ಟ್ "ನಿನ್ನತ್ರ ಮಾತನಾಡಲು ಚಾನ್ಸ್ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ತಿಳೀತಾ ನಿನಗೆ. ಸಂಜೆಯಿಡೀ ನಾವಿಬ್ಬರೂ -ನಾನು ಮತ್ತು ಇವಳು- ಮೊನೋಪೋಲೈಸ್ ಮಾಡಿದೆವು. ಅವನೊಮ್ಮೆ ಗಡ್ಡ ನೀವಿ ಸಿಗರೇಟು ಬಾಯಿಗಿಟ್ಟು ಲೈಟರು ಎತ್ತಿಕೊಂಡ.

"ತೊಂದರೆ ಇಲ್ಲ" ಅಂದೆ ನಾನು "ನನಗೂ ಕಂಪೆನಿ ಸಿಕ್ಕ ಹಾಗೆ ಆಯ್ತು" ಅಂದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ನಿದ್ದೆ ಬರುವವರೆಗೆ ನಾನು ನಶೆ ಎಳೆದು ಕೂತಿರುತ್ತಿದ್ದೆ. ನಾನು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಮಲಗಲು ಹೋಗಿದ್ದು ಅಪರೂಪ. ನಾನು ನಿದ್ದೆ ತೊಡಗಿದಾಗೆಲ್ಲ ನನಗೆ ಆ ವಿಚಿತ್ರ ಕನಸುಗಳು ಬೀಳುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಾನು ಕನಸುಗಳಿಂದ ಎಚ್ಚೆತ್ತು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆ. ಎದೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲ ಎಂತದೋ ಕಳವಳ.

ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಚರ್ಚುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅದೆಂತದೋ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಟಿ.ವಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಯಾವತ್ತಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ನನಗೆ ಬೇರೇನಾದರೂ ನೋಡುವ ಅಂತನ್ನಿಸಿ ನಾನು ಚ್ಯಾನೆಲ್ ಬದಲಿಸಿದೆ. ಯಾವುದರಲ್ಲೂ ಆಸಕ್ತಿ ಬರುವಂತದ್ದೇನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ಮೊದಲ ಚ್ಯಾನೆಲ್ ಗೆ ಮರಳಿ "ಸಾರಿ" ಹೇಳಿದೆ ರಾಬರ್ಟ್ ಗೆ.

"ಛೆ ಛೆ. ತೊಂದರೆ ಇಲ್ಲ. ನಿನಗೆ ಏನು ನೋಡಬೇಕೆನಿಸುತ್ತೋ ಅದನ್ನೆ ಹಾಕು. ನನಗೆ ತೊಂದರೆ ಇಲ್ಲ. ನನಗೆ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಕಲಿಯಲು ದೊರೆಯುತ್ತೆ. ಲರ್ನಿಂಗ್ ನೆವರ್ ಎನ್ಡ್ಸ್ . ಈಗ ಕೂಡ ಏನಾದರೂ ಕಲಿಯಲು ಸಿಗಬಹುದು. ನಾನು ಕಿವಿಗೊಡುತ್ತೇನೆ" ಅಂದ ರಾಬರ್ಟ್.

ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ಮಾತನಾಡಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬಗ್ಗಿ ಕತ್ತು ನನ್ನೆಡೆಗೆ ಕೊಂಕಿಸಿ, ಅವನ ಬಲಗಿವಿಯನ್ನು ಟಿವಿಯತ್ತ ಆನಿಸಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ. ಅವನ ಕಣ್ಣ ರೆಪ್ಪೆಗಳು ಆಗಾಗ ಮುಚ್ಚಿ ರಪ್ಪೆಂದು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಅಸಹ್ಯವೆನಿಸಿತು ನನಗೆ. ಆಗಾಗ ಅವನು ಅವನ ಗಡ್ಡವನ್ನು ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ಕೆಳಗೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ. ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿರುವ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿರುವಂತಿತ್ತು.

ಟಿ.ವಿಯಲ್ಲಿ ಸಂತರಂತೆ ನಿಲುವಂಗಿ ಧರಿಸಿದ ಒಂದಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಭೂತದಂತಹ ಮತ್ತು ಮೂಳೆ ಹಂದರದ ಪೋಷಾಕು ಧರಿಸಿದ ಒಂದಷ್ಟು ಜನ ಪೀಡೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಭೂತ ಅಂದರೆ ಒನಿಡಾ ಟಿವಿ ಜಾಹಿರಾತಿಗೆ ಬರುತ್ತದಲ್ಲ ಅದು. ಎರಡು ಪುಟ್ಟ ಕೊಂಬುಗಳು, ಕೋರೆ ದಾಡೆಗಳು, ಮತ್ತು ಉದ್ದನೆಯ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಬಾಲ. ಈ ದೃಶ್ಯಾವಳಿ ಒಂದು ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಉತ್ಸವ ವರ್ಷಕ್ಕೊಂದು ಬಾರಿ ಸ್ಪೇನ್ ನಲ್ಲಿ ಜರುಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ ವಿವರಣೆ ಸಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಾನು ಏನು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಕುರುಡನಿಗೆ ವಿವರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದೆ.

"ಸ್ಕೆಲೆಟನ್ಸ" ಅವನಂದ "ಸ್ಕೆಲೆಟನ್ಸಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆ." ತಲೆ ಅಲ್ಲಾಡಿಸಿದ ಅವನು.

ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಈಗ ಒಂದು ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ತೋರಿಸಲಾಗುತಿತ್ತು. ಮತ್ತೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ನ ನಿಧಾನವಾದ ಸುದೀರ್ಘ ದೃಶ್ಯ. ಈಗ ಪ್ಯಾರೀಸಿನ ಆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಗೆ ದೃಶ್ಯ ಬದಲಾಯಿತು.

ಅದರ ಸುಂದರ ಕಮಾನು ಭುಜಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮತ್ತೀಗ ಕ್ಯಾಮೆರ ದೂರ ಸರಿದು ಆಕಾಶದೆತ್ತರಕ್ಕೆ ಚಾಚಿ ನಿಂತಿರುವ ಇಡೀ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ನ ಅಗಾಧ ಕಾಯವನ್ನು ತೋರಿಸಲು ತೊಡಗಿತು.

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ವಿವರಣೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವನು ಸುಮ್ಮನಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದ. ಕ್ಯಾಮರಾ ತನ್ನ ಪಾಡಿಗೆ ತಾನು ಇಡೀ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತ ಅದರ ವಾಸ್ತು ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಇಲ್ಲವೇ ಆ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನ ಪಕ್ಕದ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ರೈತರನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. "ಈಗವರು ಈ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನ ಹೊರಭಾಗವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಗರ್ಗೊಯ್ಲ್ ಗಳು. ರಾಕ್ಷಸರಂತಿರುವ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಆ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನ ಹೊರ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಬಹುಶ ಇಟಲಿ. ಹೌದು ಈಗ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ. ಈ ಚರ್ಚಿನ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಗಳು ಇವೆ."

"ಅವು ಫ್ರೆಸ್ಕೋ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಗಳೇನು?" ಅವನು ನುಡಿದು ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಗ್ಲಾಸಿನಿಂದ ಒಂದು ಗುಟುಕು ಹೀರಿದ.

ನಾನೂ ನನ್ನ ಗ್ಲಾಸಿನತ್ತ ಚಾಚಿದೆ. ಆದರೆ ಅದು ಖಾಲಿಯಾಗಿತ್ತು. "ನೀನು ಫ್ರೆಸ್ಕೋ ನ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಿಯ?" " ಸಾರಿ ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ" ಎಂದೆ ನಾನು.

ಇದೀಗ ಕ್ಯಾಮೆರ ಲಿಸ್ಬನ್ ನ ಹೊರವಲಯದ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಒಂದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಫ್ರೆಂಚ್, ಇಟಾಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಗಳಿಗೂ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಗಳಿಗೂ ಅಷ್ಟೇನೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇರದಿದ್ದರೂ, ಕೊಂಚ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿತ್ತು. ಒಳಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ.

ನನಗೆ ಆಕ್ಷಣ ಅದೇನೋ ಹೊಳೆಯಿತು. ನಾನು ಅವನತ್ತ ತಿರುಗಿ ಕೇಳಿದೆ. " ನಿನಗೆ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಅಂದರೆ ಏನು ಅಂತ ಗೊತ್ತ? ಅದು ಹೇಗಿದೆ?..... ನಿನಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಿದೆಯಾ? ...... ಈಗ ನಿನಗೆ ಯಾರಾದರೂ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದರೆಂದು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳೋಣ. ನಿನಗೆ ಅವರೇನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ಅರ್ಥ ಆಗತ್ತಾ? ನಿನಗೆ ಒಂದು ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ಗೂ ಒಂದು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚಿಗೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಗೊತ್ತಾ....?

ಅವನು ಹೊಗೆಯನ್ನು ಹೊರಗೆ ಊದಿ ನುಡಿದ "ನೂರಾರು ಜನ ನೂರಾರು ವರ್ಷ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರೆಂದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತು, ಅದೇ ಅವನೀಗ ಹೇಳಿದನಲ್ಲ, ಹಾಗೆ ನನಗೆ ಗೊತ್ತು. ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ಕೆಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳೂ ಒಂದು ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ನ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಕೂಡ ಅವನು ಹೇಳಿದ್ದ. ತಮ್ಮ ಇಡೀ ಬದುಕಿನ ಶ್ರಮವನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿ ಅವರ ಶ್ರಮದ ಫಲಿತಾಂಶ ಕಾಣಲು ಅವರು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಅವರಿಗೂ ನಮಗೂ ಯಾವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಇಲ್ಲ." ಹಾಗಂದು ಅವನು ನಕ್ಕ.

ಅವನ ಕಣ್ಣೆವೆ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿತು. ಒಂದು ಕ್ಷಣ ತೂಕಡಿಸಿದವನ ಹಾಗೆ ಅವನ ತಲೆ ಜೋಲಿ ಹೊಡೆಯಿತು. ಬಹುಶ ಅವನು ತನ್ನನ್ನು ಪೋರ್ತುಗಲ್ ನಲ್ಲಿದ್ದ ಹಾಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿರಬೇಕು. ಟಿವಿ ಯು ಇನ್ನೊಂದು ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ತೋರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ಜರ್ಮನಿಯ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್. ವಿವರಣೆ ಸಾಗಿತ್ತು. "ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್" ಕುರುಡ ನುಡಿದ. ಅವನು ಒಮ್ಮೆ ನೇರ ಕುಳಿತು ತಲೆಯನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಆಡಿಸಿದ. "ನಿಜ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವುದು ಅಷ್ಟೆ. ಅವನು ಹೇಳಿದ್ದು, ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದು. ಅಷ್ಟೆ. ಆದರೆ ನೀನು ನನಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿವರಿಸಬಹುದು. ನೀನು ಹೇಳಿದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದಿತ್ತು... ನಿಜ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ನನಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಐಡಿಯಾವೇ ಇಲ್ಲ.

ನಾನು ಒಂದು ಸಲ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಅನ್ನು ಗಾಡವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸಿದೆ. ನಾನು ಇವನಿಗೆ ಹೇಗೆ ವಿವರಿಸಲಿ. ಏನಂತ ವಿವರಿಸಲಿ. ಇವನಿಗೆ ಏನೆಂದರೆ ಏನೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಸರಿ... ಹೀಗೆ ಮಾಡೋಣ... ಇದೀಗ ನನ್ನ ಬದುಕಿಡೀ ನನ್ನ ಉತ್ತರದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ಒಬ್ಬ ತಲೆ ಕೆಟ್ಟ ಹುಚ್ಚ ನನಗೆ 'ನೀನು ಹೇಳಲೇಬೇಕು ಹೇಳದಿದ್ದರೆ....' ಅಂತ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದರೆ...

ನಾನು ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನತ್ತ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ದಿಟ್ಟಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಸಹಾಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಕುರುಡನತ್ತ ತೊಡಗಿ, ಹೇಳತೊಡಗಿದೆ "ಸರಿ... ಅದು... ಈ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಗಳು ಬಹಳ ಎತ್ತರ ಇರುತ್ತವೆ." ಏನಾದರೂ ಹೊಳೆಯಬಹುದೆಂದು ಆ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕುರುಹಿಗಾಗಿ ಅತ್ತಿತ್ತ ಹುಡುಕತೊಡಗಿದೆ. "ಅದರ ಗೋಪುರ ಬಹಳ ಮೇಲೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ, ಆಕಾಶದೆತ್ತರಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತವೆ. ಅವು ಎಷ್ಟು ಅಗಾಧವೆಂದರೆ... ಕೆಲವು.....ಅವಕ್ಕೆ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಥರದ ಆಧಾರಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಅವಕ್ಕೆ ಕಮಾನುಗಳೆಂದು ಹೆಸರು.... ಅವು ಸೇತುವೆಯ ಕೆಳಗೆ ಇರುತ್ತದಲ್ಲ ಆ ತರ ಇರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ನಿನಗೆ ಸೇತುವೆ ಕೂಡ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲವೇ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ... ಈ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಗಳ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು, ದೇವ ದೇವತೆಗಳ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನೂ ನಿಲ್ಲಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಯಾಕೆಂದು ಕೇಳಬೇಡ."

ಅವನು ತಲೆಯಲ್ಲಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಸೊಂಟದ ಮೇಲಿನ ದೇಹವಿಡೀ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಜೀಕುತ್ತಿದ್ದ ಅವನು.

"ನನಗೆ ವಿವರಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಮಾರಾಯ." ಅಂದೆ ನಾನು "ನಿನಗೇನಾದರೂ ಅರ್ಥ ಆಯ್ತಾ?"

ಅವನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸೋಫಾದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಕೊಂಡು ನನ್ನನ್ನು ತದೇಕ ಚಿತ್ತದಿಂದ ಆಲಿಸುತ್ತಿದ್ದುದು, ಪದೇ ಪದೇ ಗಡ್ಡ ಕೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದದ್ದು, ತಲೆ ಅಲುಗಿಸುವುದು ನೋಡಿದರೆ ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದು ಅವನ ತಲೆಗೆ ಹೋಗಿಲ್ಲವೆಂದು ನನಗೆ ಅರಿವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೂ ಅವನು ನಾನು ಮುಂದುವರಿಸಲೆಂದು ಕಾಯುತ್ತಿರುವಂತಿತ್ತು. ನಾನು ಇನ್ನೇನು ಹೇಳುವುದೆಂದು ಯೋಚಿಸ ತೊಡಗಿದೆ. "ಭಾಳ ದೊಡ್ಡದು, ಅಗಾಧ... ಅವುಗಳನ್ನು ಶಿಲೆ ಕಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾರ್ಬಲ್ ಬಳಸಿಯೂ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ... ಈ ಮಾನವ ಇಂಥ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಕಟ್ಟುವಾಗ... ಬಹುಶ ದೇವರಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಬಯಸಿ ಕಟ್ಟಿದ್ದಿರಬಹುದು. ಆಕಾಶದೆತ್ತರಕ್ಕೆ. ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ, ಬಹುಶ ದೇವರು ಎಲ್ಲರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಸಂಗತಿ ಆಗಿದ್ದಿರಬಹುದು. ನಿನಗೆ ಈ ಕೆಥೆಡ್ರೆಲ್ ಅನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಅದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತ... ಐ ಯಾಮ್ ಸಾರಿ" ಅಂದೆ ನಾನು "ಆದರೆ ನನಗೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಒಂದು ಶಬ್ದವೂ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ, ನನ್ನಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಮುಗಿಸಿದೆ.

"ದಟ್ಸ್ ಅಲ್ ರೈಟ್, ತೊಂದರೆ ಇಲ್ಲ..." ಕುರುಡ ಹೇಳಿದ "ನಾನು ನಿನಗೊಂದು ಸಿಂಪಲ್ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುತ್ತೇನೆ... ನನ್ನ ಕುತೂಹಲಕ್ಕೆ ಇದನ್ನು ಕೇಳುವುದು ನಾನು. ಬೇಜಾರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಡ... ನೀನು ನನ್ನ ಹೋಸ್ಟ್... ಆದರೂ... ನಿನಗೆ ದೇವರ ಮೇಲೆ ಭಕ್ತಿ ಇದೆಯಾ? ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ ಬೇಜಾರಿಲ್ಲಲ್ಲ? "

ನಾನು ತಲೆ ಅಲ್ಲಾಡಿಸಿದೆ. ಅವನಿಗೆಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತೆ. ಒಂದು ಕಣ್ಣರೆಪ್ಪೆ ಅಲುಗಿಸುವುದೂ ತಲೆ ಅಲ್ಲಾಡಿಸುವುದು, ಒಂದೇ ಕುರುಡನ ಮುಂದೆ.

"ಇಲ್ಲ ನನಗೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಲ್ಲ... ಯಾವುದರಲ್ಲೂ... ನಿನಗೆ ತಿಳೀತಲ್ಲ..?" ಅಂದೆ ನಾನು.

"ಹೌದು ತಿಳೀತು." ಅಂದ ಕುರುಡ.

"ರೈಟ್" ಅಂದೆ ನಾನು.

ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಣೆ ಮುಂದುವರೆದಿತ್ತು. ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿಯೇ ನಿಡಿದಾದ ಉಸಿರೆಳೆದು ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಾಢ ನಿದ್ದೆಗೆ ಜಾರಿದಳು.

"ಸಾರಿ ಮಾರಾಯ.... ನನ್ನಿಂದ ಒಂದು ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಹೇಗಿದೆ ಅಂತ ವಿವರಿಸಲು ಆಗಲಿಲ್ಲ. ನನಗೆ ಇನ್ನೇನೂ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆ ಕಲೆಯೇ ನನ್ನಲ್ಲಿಲ್ಲ."

ಕುರುಡ ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ. ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸಿ. ನಾನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಆಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಹಾಗೆ.

"ನಿಜ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ... ನನಗೆ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಅಂದರೆ ಏನೂ ಅಲ್ಲ. ಅದೊಂದು ವಿಶೇಷವೇ ಅಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಾದರೂ ಹೀಗೆ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದರೆ ಒಮ್ಮೆ ನೋಡುವ ವಿಷಯ ಅಷ್ಟೆ." ಅಂದೆ ನಾನು.

ಕೊನೆಗೊಮ್ಮೆ ಆ ಕುರುಡ ಮಾತನಾಡಲು ತೊಡಗುವವನಂತೆ ಗಂಟಲು ಕದಡಿದ. ತನ್ನ ಪ್ಯಾಂಟಿನ ಜೇಬಿನಿಂದ ಕರ್ಚೀಪು ತೆಗೆದು ತುಟಿ ಒರಸಿಕೊಂಡ. "ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡು.. ನನಗೆ ಅರ್ಥ ಆಗತ್ತೆ.. ನಿನ್ನ ಕಷ್ಟ.. ನೀನು ಬೇಜಾರು ಮಾಡಬೇಡ." ಅಂದ "ಹೇಯ್ ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಹೇಗೆ. ಐಡಿಯಾ... ಹೀಗೆ ಮಾಡೋಣ...ಒಂದು ದಪ್ಪದ ಕಾಗದ ಮತ್ತು ಒಂದು ಪೆನ್ನು ತರ್ತೀಯ... ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಕೂಡಿ ಅದರ ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸೋಣ.... ಹೋಗು ಗೆಳೆಯ... ತಾ... ದಪ್ಪ ಕಾಗದ ಮತ್ತು ಪೆನ್ನು."

ಸರಿ. ನಾನು ಮಹಡಿ ಮೆಟ್ಟಲು ಹತ್ತಿದೆ. ನನ್ನ ಕಾಲಿಗೆ ಬಲವಿಲ್ಲದಂತೆ ನನಗೆ ಅನಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ನೂರು ಬಸ್ಕಿ ಹೊಡೆದಂತೆ. ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬಾಲ್ ಪೆನ್ನುಗಳು ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ದೊರೆತವು. ಇದೀಗ ಈ ದಪ್ಪ ಕಾಗದಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಲಿ ಎಂದು ತಲೆ ಕೆರೆದುಕೊಂಡೆ.

ಮತ್ತೆ ಕೆಳಬಂದು ಅಡುಗೆ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಾಡಿದಾಗ, ಒಂದು ರಟ್ಟಿನ ಶಾಪಿಂಗ್ ಬ್ಯಾಗ್ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಅದರ ತಳದಲ್ಲಿದ್ದ ನೀರುಳ್ಳಿ ಸಿಪ್ಪೆಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲೇ ಕೊಡವಿ, ಹೊರ ತಂದು ಅವನ ಕಾಲ ಬಳಿ ಕೆಳಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡೆ. ಟೀಪಾಯ್ ಹತ್ತಿರ ಎಳೆದು ಅದರ ಮೇಲಿದ್ದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸರಿಸಿ ಜಾಗ ಮಾಡಿಕೊಂಡೆ. ಶಾಪ್ಪಿಂಗ್ ಬ್ಯಾಗ್ ಅನ್ನು ಹರಿದು, ದೊಡ್ಡ ಹಾಳೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಅದರ ಸುಕ್ಕುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಒರಸಿ ಸಪಾಟು ಮಾಡಿದೆ. ಮತ್ತು ಟೀಪಾಯ್ ಮೇಲೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಕುರುಡನೂ ಸೋಫಾದಿಂದ ಜಾರಿ ನನ್ನ ಬಳಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡ. ದಪ್ಪಗಿನ ಆ ಹಾಳೆಯನ್ನೊಮ್ಮೆ ತನ್ನ ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ಸವರಿದ. ಮೊದಲು ಅದರ ಮೇಲೆಲ್ಲಾ. ಬಳಿಕ ಅದರ ಅಂಚುಗಳನ್ನು, ಮತ್ತೆ ನಾಲ್ಕು ಮೂಲೆಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಸವರಿದ.

"ಆಲ್ ರೈಟ್... ಶುರು ಮಾಡೋಣ" ಎಂದ.

ನನ್ನ ಕೈಗಾಗಿ ತಡಕಾಡಿದ. ನಾನು ಕೈ ಚಾಚಿದೆ. ಪೆನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದ ನನ್ನ ಕೈಯ ಮೇಲೆ ಅವನ ಅಂಗೈಯನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು ಕಾಗದದ ಮೇಲಿಟ್ಟ. "ಸರಿ ಬಿಡಿಸು ಗೆಳೆಯ ಬಿಡಿಸು... ನಾನು ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ ಮಾಡು... ನೀನು ಬಿಡಿಸು ನನಗೆ ಅದು ಗೊತ್ತಾಗ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತೆ... ಬಿಡಿಸು.." ಅಂದ ಕುರುಡ.

ನಾನು ಶುರು ಮಾಡಿದೆ. ಮೊದಲು ನಾನು ಸಪೂರದ ಉದ್ದವಾದ ಒಂದು ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಬಿಡಿಸಿದೆ. ನಾನಿರುವ ಮನೆಯೂ ಆಗಬಹುದಾಗಿತ್ತದು. ಆಮೇಲೆ ಅದಕ್ಕೊಂದು ಮಾಡು ತೊಡಿಸಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಆ ಮಾಡಿನ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಪುರಗಳು.

"ವೆಲ್ ..." ಅವನಂದ " ಡೂಯಿಂಗ್ ಗುಡ್... " ನಿನ್ನ ಬದುಕಲ್ಲಿ ಇಂತದ್ದೊಂದು ನೀನು ಮಾಡಬಹುದು ಅಂತ ಯೋಚಿಸಿದ್ದೆಯಾ... ಬದುಕೆನ್ನುವುದೇ ವಿಚಿತ್ರ... ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತದು... ಸರಿ ಮುಂದೆ.. ಬಿಡಿಸು.."

ನಾನು ಉದ್ದುದ್ದುದದ ಕಿಟಕಿಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದೆ. ಬದಿಯ ಕಂಭಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಕಮಾನು ತೊಡಿಸಿದೆ. ದೊಡ್ಡ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದೆ... ನಾನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಿಲ್ಲ.... ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಆ ಚ್ಯಾನೆಲ್ ಸಂಪರ್ಕ ಕಳಚಿ ಟಿವಿ ಜಿರ್ರೆಂದಿತು. ನಾನು ಕೈ ಸಡಿಲಿಸಿ ಪೆನ್ನು ಕೆಳಗಿತ್ತೆ. ಅವನು ಅವನ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಆ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ನಾವು ಬರೆದ ಗೆರೆಗಳ ಅಂಚಿಗೆ ಸವರುತ್ತಾ ತಲೆ ಕುಲುಕತೊಡಗಿದ.

"ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದೆ..." ಎಂದ ಕುರುಡ.

ನಾನು ಮತ್ತೆ ಪೆನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡೆ. ಅವನು ನನ್ನ ಕೈ ಹಿಡಿದ. ನಾನು ಬಿಡಿಸತೊಡಗಿದೆ. ನಾನೇನೂ ಕಲಾವಿದನಲ್ಲ. ಆದರೂ ಬಿಡಿಸತೊಡಗಿದೆ. ಸರಾಗವಾಗಿ.

ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ನಿದ್ದೆಯಿಂದೆದ್ದು ನಮ್ಮನ್ನು ದಿಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವಳು ಸೋಫಾದ ಮೇಲೆ ನೇರ ಕೂತು "ಎಂತ ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ದೀರಿ ನೀವಿಬ್ಬರೂ.. ಹೇಳಿಯಪ್ಪ.." ಅಂದಳು. ಅವಳ ಉಡುಪು ಇನ್ನಷ್ಟು ತೆರೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು.

ನಾನು ಮಾತನಾಡಲಿಲ್ಲ.

ಕುರುಡ ನುಡಿದ "ನಾವು ಒಂದು ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಬಿಡಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.. ನಾನು ಮತ್ತು ಇವನು.. ಸ್ವಲ್ಪ ಗಟ್ಟಿ ಒತ್ತು" ನನಗಂದ ಅವನು. "ದಟ್ಸ್ ರೈಟ್... ಗುಡ್.." " ಸರಿ.. ಆಯಿತಲ್ಲ ಗೆಳೆಯ.. ನೀನು ನಿನ್ನಿಂದಾಗದು ಎಂದು ಕೊಂಡಿದ್ದೆ.. ನೀನೆ ಮಾಡಿದಿಯಲ್ಲ. ಈಗ.. " ಅವನಂದ. "ಕೆಲವು ಮನುಷ್ಯರನ್ನೂ ಬಿಡಿಸು.. ಮನುಷ್ಯರಿಲ್ಲದೆ ಎಂತಹ ಕೆಥೆಡ್ರೆಲ್ ಅದು?" ಅಂದ.

"ಏನಾಗ್ತಾ ಇದೆ ಇಲ್ಲಿ.." ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತೆ ಕೇಳಿದಳು "ರಾಬರ್ಟ್.. ಏನು ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ದಿ ನೀನು?"

"ಇಟ್ಸ್ ಆಲ್ ರೈಟ್" ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿದ ಅವನು. "ಈಗ ನೀನು ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚು" ನನಗೆ ಹೇಳಿದ ಕುರುಡ.

ಅವನು ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ ನಾನು ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿದೆ.

"ಮುಚ್ಚಿದೆಯ?" ಕೇಳಿದ ಅವನು "ತೆರೆಯ ಬೇಡ"

"ಮುಚ್ಚಿದೆ" ಅಂದೆ.

"ಹಾಗೆ ಮುಚ್ಚಿಯೇ ಇರಲಿ. ತೆರೆಯಬೇಡ" ಎಂದ. "ಈಗ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಡ... ಬಿಡಿಸು"

ಸರಿ ನಾವು ಮುಂದುವರಿಸಿದೆವು. ಅವನ ಬೆರಳುಗಳು ನನ್ನ ಕೈಯನ್ನು ಆವರಿಸಿ ಬಿಡಿಸತೊಡಗಿದೆವು. ನಾನು ಈವರೆಗೆ ನನ್ನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಿರದ ಅನುಭವ ಅದು.

ಕೊನೆಗೊಮ್ಮೆ ಅವನಂದ "ಬಹುಶ ಮುಗಿಯಿತು.. ಈಗ ಬಂದಿರಬೇಕು..." "ಒಮ್ಮೆ ಕಣ್ಣು ತೆರೆದು ನೋಡು" ಅಂದ.

ಆದರೆ ನನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮುಚ್ಚಿದ್ದವು. ಇನ್ನೂ ಕೊಂಚ ಹೊತ್ತು ಹಾಗೆ ಇರೋಣವೆಂದು ಮನಸ್ಸಾಯಿತು ನನಗೆ. ನನಗೇನೋ ಹಾಗೆಯೇ ಇರಬೇಕೆಂದು ಅನಿಸತೊಡಗಿತು.

"ವೆಲ್.. ನೀನು ನೋಡುತ್ತಾ ಇದ್ದೀಯ?" ಅಂತ ಅವನು ಕೇಳಿದ.

ನನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಇನ್ನೂ ಮುಚ್ಚಿದ್ದವು. ನಾನು ನನ್ನ ಮನೆಯೊಳಗಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ನಾನು ಯಾವುದರ ಒಳಗೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ ನನಗೆ ಅನಿಸತೊಡಗಿತು.

"ಇಟ್ಸ್ ರಿಯಲಿ ಸಂಥಿಂಗ್" ಅಂದೆ ನಾನು.